1977 yılında kurulan Türkiye’ nin en faal model uçak kulübüne hoş geldiniz.
Üye İşlemleri
Üyelik Başvurusu
Lisans Başvurusu
Yarışma Başvurusu
Model Planları
Ekim 2017
P S Ç P C C P
« Eyl    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Yönetim Kurulumuz


NURİYE ERGENEKON
BAŞKAN
Faal Modelci
SEMRA SÖNMEZ
BAŞKAN YARDIMCISI
Rehber Öğretmen

GÜLAY ALBAYRAK
MUHASİP ÜYE
Faal Modelci
HURİYE PAZARÇEVİREN
GENEL SEKRETER
Faal Modelci

BURCU ERGENEKON
BASIN SÖZCÜSÜ
Faal Modelci

2017 Yılı Faaliyet Takvimimiz


14-15 EKİM imac Türkiye Şamp. İstanbul
12 KASIM FF Salon ATATÜRK KUPASI İstanbul
10 ARALIK Salon F3P Yarışması İstanbul

UZAY MODELLERİ

Yarışma, şampiyona ve rekorlar için genel kaideler ve özel kurallar

KISIM BİR – GENEL TANIMLAR

 1.1.       MODEL ROKET (UZAY MODELİ)

“Model Roket” yerçekimine karşı aerodinamik kaldırma gücü kullanmaksızın havaya çıkan bir hava modelidir; bir model roket motoru yardımı ile sevk edilmektedir; tekrar uçuşa çıkabilecek durumda yere emniyetle dönmesini sağlayan bir mekanizması bulunur; ve bu mekanizma büyük ölçüde madeni olmayan parçalardan yapılmıştır.

1.2.       MODEL ROKET MOTORU

“Model Roket Motoru” içerdiği bütün yanıcı özelliğe sahip kimyasal maddeler önceden hazırlanmış ve kullanılmaya hazır hale getirilmiş bir katı yakıtlı jet motorudur.

1.3.       UZAY MODELLERİNİN SINIFLANDIRILMASI

Uzay modellerinin aşağıdaki gibi 10 ana sınıfı vardır;

S1 İrtifa modelleri

S2 Yük modelleri

S3 Paraşüt süre modelleri

S4 Taşıyıcılı-planör süre modelleri

S5 Ölçekli irtifa modelleri

S6 Şerit süre modelleri

S7 Ölçekli modeller

S8 Roket planör süre modelleri

S9 Cayrokopter süre modelleri

S10 Esnek-kanat süre modelleri

Her sınıf, S7 hariç motor büyüklüğüne göre alt sınıflara ayrılmıştır. Her sınıfa ait kurallara bakınız.

KISIM İKİ – MODEL ROKET ÖZELİKLERİ

Bir model roket çıkış, operasyon ve uçuştan önce aşağıdaki isteklere uygun olmak zorunda.

2.1.       AĞIRLIK

Gros veya azami ağırlık, model roket motoru veya motorları dahil hiçbir şekilde 0.5 kg (500 g) geçmeyecektir. İstisnai olarak bu ağırlık S7 sınıfı modeller için 1,00 kg (1000 g) geçmeyecektir.

2.2.       YAKIT

Çıkış anında model roket motorunda (motorlarında) 125 gramdan fazla yakıt maddesi bulunmayacaktır.

2.3.       OPERASYON KADEMELERİ

Üçten (3) fazla operasyon kademesi olmayacaktır. Kademe, uçuş esnasında modelden ayrılacak şekilde planlanmış bir veya daha fazla model roket motoru bulunan modelin bir kısmı olarak tarif edilir. Modelin güç birimi bulunmayan bir parçası kademe sayılmaz. Modelin konfigrasyonu, modelin fırlatma rampasındaki ilk hareket anındaki gibi düşünülmelidir. Aynı anda ateşlenen motorlar, ayrılan parçaların sayısına bakılmaksızın yalnızca bir kademe olarak kabul edilir; örneğin Soyuz.

2.4.       İMALAT İSTEKLERİ

2.4.1.    Bir model roket, birden fazla uçuş yapabilecek ve hava ve yerdeki şahıslara ve mala zarar vermeyecek, gövdesi zarar görmeden yere inmesini sağlayan bir vasıta içerecek şekilde tasarlanmalıdır.

2.4.2.    Bir model roket, paragraf 2.4.1.’deki hükümlere uygun olarak yere inecek bir gövde içinde bulunmadıkça uçuş esnasında motorunu veya motorlarını atamaz ve taşıyıcılı-planörlerde bir gövde içinde bulunmayan motor gömleği veya taşıtıcılı-planör motor yuvası en az 25 mm x 300 mm boyutlarında açık bir şerit veya en az 4 dm² alanında bir paraşütle birlikte yere inmek zorundadır.

2.4.3.    İnşa edilen model önemli (büyük) madeni parçalar kullanmaksızın ağaç, kâğıt, kauçuk, kırılgan plastik veya benzeri malzemelerden yapılacaktır. S1, S2, S3, S6, S9, S10 sınıfı modellerinde tüm gövde uzunluğunun en az %50’si için en az 40 mm’lik çapa sahip olacaktır. S5 sınıfı modellerdeki gövde çapı tüm gövde uzunluğunun en az %20’si için en az 40 mm olmalıdır. S1, S2, S3, S6, S9 ve S10 sınıfları için asgari gövde uzunluğu 500 mm den, S5 sınıfı için 500 mm den az olamayacak. S1 sınıfında en küçük gövde çapı 18 mm az olamaz.

2.4.4.    Tasarım ve inşaat, öngörülen uçuş performansını aslına uygun olarak muhafaza etmek üzere, aerodinamik istikrarı ve gerekli düzeltici kuvvetleri temin edecek ilave yüzeyleri içermelidir. Emniyet görevlileri veya hakemler tarafından istenmesi halinde modelin imalatçısı modelin ağırlık merkezinin, basınç merkezinin yerini toplam ağırlığı, yakıtsız (motoru kullanılmış) ağırlığı ve/veya modelin hesaplanmış veya ölçülmüş uçuş performansı hakkındaki bilgileri ibraz etmelidir.

2.4.5.    Model rokette, hiçbir şekilde patlayıcı veya havai fişek maddeleri gibi yükü bulunmayacaktır.

2.4.6.    Yerçekimine karşı modeli havada tutan kaldırıcı kuvvetleri destekleyen kararlı bir süzülüş uçuşuyla yere geri dönen modellerin (S4, S8 ve S10) asgari gros fırlatma ağırlıkları (motor ve/veya yuva dahil), ilgili alt sınıflarda belirtilen azami ağırlığın %30’undan az olmamalıdır.

KISIM ÜÇ – MODEL ROKET MOTOR STANDARTLARI

Model rokete itici gücü veren bir model roket motoru aşağıdaki standartlara uygun olmalıdır.

3.1.       TANIM

Model roket motoru, bütün tahrik maddeleri kolayca çıkarılamayacak şekilde önceden muhafazaya konulmuş, katı jet reaksiyonlu motordur. Eğer önceden monte edilen kısım tüm geri kalan yanıcı maddeyi içeren yardımcı ambalajı tek ise geciktirme bölümü ve dışarı atma kısmı önceden karıştırılıp ayrı ayrı paketlenebilir.

Tüm uzay model yarışmaları, toplam itici güce göre, aşağıdaki şekilde alt sınıfla­ra bölünecektir.

Sınıf                             Toplam İtici Güç

A                                     0 ile   2.50    Nevton saniye (Ns)

B                                  2.51 ile   5.00 Ns

C                                  5.01 ile 10.00 Ns

D                                10.01 ile 20.00 Ns

E                                20.01 ile 40.00 Ns

F                                40.01 ile 80.00 Ns

3.2.       MUHAFAZA

Model roket motorunun gömleği ısı iletkenliği düşük, madeni olmayan bir maddeden olmak zorunda. Gömleğin dış yüzey ısısı kullanma esnasında veya kullanıldıktan sonra 200 °C geçmeyecektir. Gömlek dış çapı 10 mm den az olmayacaktır.

3.3.       İÇ BASINÇ

Bir model roket motoru öyle tasarlanıp ve inşa edilmelidir ki yüksek iç basıncın etkisi ile gömlek parçalanmamalıdır. Aşırı iç basınçla meydana gelen herhangi bir arıza, motorun boyuna eksenince dağıtılmalıdır.

3.4.       KENDİ KENDİNE ATEŞLENME

Bir model roket motoru, sevkiyat, depolama ve kullanılma esnasında vuku meydana gelmesi muhtemel fiziksel şoklar, çarpmalar, sarsılmalar veya sıkışmalardan ötürü 80 °C veya daha az sıcaklıkta havada ve suda kendi kendine ateşlenmeyecek şekilde tasarlanıp inşa edilmelidir.

3.5.       YÜKLEME, İTME VE İTİCİ GÜÇ

Bir model roket motorunda 125 g’dan az yakıt maddesi bulunacaktır. 100 Newton/saniyeden fazla itici gücü olamaz ve itme süresi 0.050 saniyeden fazla olmalıdır.

3.6.       DEPOLAMA VE SEVKİYAT

Bir model roket motoru, açık alev, 150 °C altındaki sıcaklık veya sevkiyat, depolama ve kullanılma esnasında daima karşılaşılması muhtemel ani radyo frekans dalgası tesiri ile harekete geçebilecek olan ateşleme elemanı yerine takılmamış olarak sevk edilmeli ve depolanmalıdır.

3.7.       MÜHÜRLEME

20 g’dan fazla yakıt maddesi taşıyan bir model roket motoru, alev alıcı ve madeni olmayan bir mühürle fabrikada ateşleme lülesi olan uçtan mühürlenecektir. Bu mühürler, motor mühürle kullanılır vaziyette dizayn edilmedikçe kullanıcı tarafından kolayca çıkartılabilir şekilde olmalıdır.

3.8.       YANMA

Bir model roket motoru kullanma esnasında lüleden hiçbir kıvılcım çıkarmayacak ve motor lülesinden bir metre veya daha uzak bir mesafede kuru bir kâğıt parçasını veya otları tutuşturmayacaktır.

3.9.       TADİLATLAR

Bir model roket motorunun, tespit edilerek yayınlanmış bulunan performans karakteristikleri veya ölçüleri hiç bir şekilde değiştirilmeyecektir.

3.10.     UHF (UHF) YARIŞMALARI İÇİN SERTİFİKASYON

UHF yarışmasında veya UHF Model Roket Performans rekor tesisi veya egalesi maksadı ile kullanılan bir model rokette kullanılan model roket motoru, böyle bir kullanım için önceden UHF temsilcisi Ulusal Havacılık Kulübü (UHK) tarafından kontrol edilmeli ve sertifikasyonu yapılmalıdır.

3.10.1.  Yarışmacılar veya takım yöneticileri, yarışmadan önce, yarışıma esnasında kullanılacak bütün motor tiplerine ait hava kulübü sertifikasyon dokümanlarını yarışma organizatörüne vermek zorundadır. Bu sertifikasyon dokümanlarında motor ölçüleri, yüklü ağırlık, yakıt ağırlığı, toplam itici güç, çekiş-zaman eğrisi ve gecikme zamanı hakkında ay­rıntılı bilgi bulunacaktır. Sertifikasyon dokümanlarında model roket motorunun bu kurallarda belirtilmiş bulunan bütün UHF standartlarına uyduğuna dair bir beyan bulunmalıdır.

3.10.2.  Yarışma organizatörü, herhangi bir takım yöneticisi tarafından istendiği taktirde, UHF temsilcisi bir hava kulübünün her motor tipine ait bilgilerini kontrol etmek üzere rasgele seçilecek motor tipleri üzerinde statik test yapmalıdır.

3.11.     STATİK TEST İŞLEMİ

UHF temsilcisi bir Hava Kulübü tarafından yapılan bir statik test kulüp veya onun tayin edeceği bir organizasyon tarafından yapılabilir. Her durumda bütün test detaylarının hassaslık ve doğruluğundan UHF temsilcisi Hava Kulübü sorumlu olacaktır. Test sonuçlarının kopyaları, istendikleri takdirde, yarışan ülkelerin takım yöneticilerine verilmelidir.

Çok kademeli uçuşlar için motorlar bir birim olarak kontrol edilmek amacıyla, ikili veya üçlü gruplar halinde takdim edilmelidir. Gruptaki herhangi bir motorun aksaklığı durumunda veya eğer sınıfın toplam itici gücü aşılırsa, tüm grup reddedilecektir.

3.12.     STATİK TEST EKİPMANI

Model roket motorlarının UHF sertifikasyonunda kullanılan statik test ekipmanı aşağıdaki özelliklerde olmalıdır.

3.12.1.  İtme ± 0.2 Newton hassaslığında ölçülecek ve kaydedilecektir.

3.12.2.  Çekiş süresi ± 0.01 saniye hassaslıkla ölçülecek ve kaydedilecektir.

3.12.3.  Ekipmanın frekans cevabı en 100 Hertz olmalı ve ekipmanın doğal frekansı bu rakamın en az 5 misli veya 500 Hertz olacaktır.

3.12.4.  Gecikme zamanı ± 0.1 saniye hassaslığında ölçülecek ve kaydedilecektir.

3.13.     Eğer rasgele seçilen örneğin performans aşağıdaki standartlara uyarsa, bir model roket motor tipi, UHF’nu temsil eden Hava Kulübü temsilcisi tarafından sertifika verilebilir.

3.13.1.Teste tabi tutulan herhangi bir motorun toplam itme gücü, o tip motor için tespit edilmiş bulunan ortalama değerden %10’dan fazla sapmayacaktır.

3.13.2.Teste tabi tutulan herhangi bir motorun gecikme süresi o tip motor için tespit edilmiş bulunan ortalama değerden % 20’den fazla sapmayacak ve bu fark herhangi bir motorda ± 3 saniyeyi geçmeyecektir.

3.13.3.Teste tabi tutulan motorlardan herhangi birinde hiç bir şekilde bir motor arızası olmamalıdır.

3.13.4.Motorun statik test işlemleri 20 °C ± 5 °C sıcaklık koşullarında gerçekleştirilmelidir.

3.14.     TİP TANITMA

Bir UHF yarışmasında kullanılan bütün model roket motorlarının dış kısmına, imalat sırasında imalatçı tarafından motorun tipini ve/veya performansını belirten işaretler veya kodlar konacaktır. Gömleğin lüle tarafındaki uç kısmına, tip belirten bir renkle kodlanması tavsiye edilir.

KISIM DÖRT – ULUSLARARASI YARIŞMALARDA GENEL KURALLAR

Ayrıntılar için Spor Kodu Bölüm 4b, Genel Kısmına bakınız. Ayrıca aşağıdaki ilave hükümler uygulanır.

4.1.       UZAY MODELLERİ İÇİN DÜNYA ŞAMPİYONALARI

Aşağıdaki olaylar, uzay modelleri için DŞ (Dünya Şampiyona)’ları  (1997) olarak kabul edilmiştir.

Sınıf:

a) İrtifa Modelleri – S1B

b) Yük Modelleri – S2B

c) Paraşüt Süreli Modeller – S3A

d) Taşıyıcılı-Planör Süreli Modeller – S4B

e) Ölçekli – İrtifa Modelleri – S5B

f) Şerit Süreli Modeller – S6A

g) Ölçekli Modeller – S7

h) Roket Planör Süreli Modeller – S8E

4.2.       MODEL SAYISI

Yarışmalara katılması uygun görülen model sayısı aşağıdaki gibidir.

Sınıf S1A, B, C, D                     Sadece (2) iki

Sınıf S2A, B, C              Sadece (2) iki

Sınıf S3A, B, C, D                     Sadece (2) iki

Sınıf S4A, B, C, D, F     Sadece (2) iki

Sınıf S5A, B, C, D, F     Sadece (1) bir

Sınıf S6A, B, C, D                     Sadece (2) iki

Sınıf S7                                    Sadece (1) bir

Sınıf S8A, B, C, D, E, F             Sadece (2) iki

Sınıf S9A, B, C, D                     Sadece (2) iki

Sınıf S10A, B, C, D                   Sadece (2) iki

S3, S4, S6, S8, S9 ve S10 sınıflarında, üçüncü raundun sonunda birincilikte beraberlik olması halinde, yarışmacı tarafından bir (1) ilave model işleme tabi tutularak uçurulabilir.

4.3.       FIRLATMA

4.3.1.    Organizasyon

Model roketlerin fırlatılması ve uçuşu ile ilgili tüm uygulamalar esnasında uçuş alanındaki emniyet ve uygulamaya ilişkin her türlü yetki, en az 18 ve daha yukarı yaşta olan ve UHF temsilcisi bir Hava Kulübü üyesi olan bir Saha Emniyet Görevlisi’ne (SHG) aittir. SEG tarafından tayin edilmiş olup yukarıdaki vasıfları haiz bulunan SEG Yardımcıları da bu yetkiye sahip olabilirler, fakat bunlara verilen bu kısmi yetki, SEG’nin uçuş sahasındaki tüm so­rumluluk ve yetkilerini ortadan kaldırmaz.

Bir yarışmadaki her bir durumda tüm yarışmacıların motorlarına ulaşabilme ve görevlilerin gözlemi altında modellerini uçuşa hazırlayabilmeleri için yeterli fırsat ve imkânlar sağlanacaktır.

4.3.2.    Uçuş Müsaadesi

Uçuş sahasında bulunan bütün modellerin uçuşuna, uçuştaki modelin muhtemel emniyeti hususunda şahsi inisiyatifini kullanarak karar vermesi suretiyle, SEG veya bu iş için yetkili kılınan yardımcısı tarafından izin verilir veya verilmez.

4.3.3.    Fırlatma Aleti (Rampa)

Modele, tahmin edilen makul emniyetli uçuşu sağlamak için yeterli uçuş hızını kazandıracak, yatay harekete müsaade etmeyen bir fırlatma aleti veya mekanizması kullanılmalıdır. Fırlatma açısı ufka nazaran 60 dereceden fazla olmalıdır.

4.3.4.    Yardımlı Fırlatma

Fırlatıcı (rampa), modelin içindeki model roket motoru veya motorları dışında modele hiçbir hız veya momentum değişimi vermemesi zorunludur. Rampa içine yapılan mekanik mekanizma yardımıyla fırlatmaya müsaade edilmez.

4.3.5.    Fırlatma Yöntemi

Fırlatma veya ateşleme işlemi uzaktan kumandalı elektrik sistemi ile en az beş (5) metre mesafeden ve tamamen modeli fırlatacak şahsın kontrolü altında yapılmalıdır. SEG’nde veya yetkili yardımcısında, ateşleme aletinin bir anahtarı bulunacak, bu anahtar alete sokulmadıkça modelin ateşlenmesi ve fırlatmanın yapılmasını engelleyecektir. Modelin emniyetli ve tatmin edici bir durumda olduğuna karar verilmesi üzerine SEG veya yetkili yardımcısı, ateşleme ve fırlatmaya müsaade vererek anahtarı ateşleme mekanizmasına sokacaktır. Bir model roket ateşlenmeden veya fırlatılmadan önce, çevredekilere, bir model roketin fırlatılmak üzere olduğu duyurulmak zorunludur ve ateşlemeden önce en az beş (5) saniye “geriye sayma” yapılması zorunludur.

4.3.6.    Hava Koşulları

Paragraf B.11.1. deki Uluslararası yarışma genel kurallarına bakınız.

4.3.7.    Tehlike

Bir model roket, uçak için tehlike yaratmayacak ve hava ve yer hedeflerine karşı silah olarak kullanılmayacaktır.

4.3.8.    Termik Yaratma ve Bulma

Termik yaratmak için hiçbir mekanik veya pasif yöntem (ceket veya elbise dalgalandırma, yansıtıcı tabaklar yayma, sıcak hava üfleyiciler, motosikletler vb.) kullanılmasına müsaade edilmez.

Yarışmanın yürütülmesini aksatmayacak şekilde UHF jürisi tarafından belirtilen şekilde yerden veya bağlı olarak termik bulunmasına müsaade edilir.

 4.4.       RESMİ GİRİŞLER

4.4.1.    Giriş

Herhangi bir yarışma olayında ilk uçuştan önce en az bir model hakemler tarafından kontrol edilmeli ve işaretletmelidirler. İki veya daha fazla yarışma olayı, ayın model tarafından ayın zamanda uçulamaz.

4.4.2.    Model İşaretleme ve Tanıtma

İştirak eden her modelin, gövdesi, dümencikleri veya diğer dış parçaları üzerinde belirgin olarak görülecek şekilde yaklaşık 1 santimetre büyüklüğünde harf ve rakam olarak yarışmacının UHF Lisans numarasını taşımalıdır. Yarışmacının adı, ulusal işareti veya uluslararası tanıtma işareti (Bölüm 4b, Ek2’ye bakınız) modelin dış kısmına yazılmalıdır. Organizatörün koyacağı işaret için en az 1×3 cm boyutunda açık renkli bir kısım bırakılması zorunludur.

4.4.3.    Modelin İmalcisi

Hakemler her yarışmacının, yarışmaya giren modelini, normal kitlerde kullanılan prefabrik malzemeden fazla malzeme kullanılmadan başlayarak modeli tamamlamak için gerekli parçaları tamamen kendisi imal ettiğinden emin olmak üzere, mümkün olan çabayı gösterecektir. Tamamen prefabrik malzeme ile yapılan veya ustalık gerektirmeyen sadece bir kaç dakikalık çalışma ile tamamlanan modeller yarışmadan çıkarılacaktır. Malzemeler ve plan, kitler dahil, her türlü kaynaktan sağlanabilir.

4.5.       RESMİ UÇUŞLAR

4.5.1.    Resmi Uçuşun Tanımı

Bir uçuş, eğer model veya herhangi bir parçası fırlatma rampasını terk ettiğinde, ateşlemeden sonra fırlatma rampası ile irtibatı kestiğinde veya havaya çıktığında resmi uçuş sayılır. Ancak madde 4.6.3.’deki hükümlere göre bir kaza olursa, bu uçuş resmi uçuş sayılmaz.

4.5.2.    Uçuş sayısı

Zaman ve hava durumu izin verdikçe, her yarışmacıya, ölçekli model hariç (S7), üç (3) resmi uçuş yapma fırsatı verilecektir. Zaman ve hava durumu izin verdikçe ölçekli model (S7) için her yarışmacıya iki (2) resmi uçuş yapma fırsatı verilir.

4.6.       YARIŞTAN ÇIKARMA (DİSKALİFİYE)

4.6.1.    Hakemler, kendi görüşlerine göre, yarışma kurallarına uygun bulmadıkları veya SEG veya yetkili yardımcısı tarafından emniyetli bulunmayan herhangi bir modeli herhangi bir zamanda yarıştan çıkarabilirler.

 4.6.2.    Hakemler, yazılı ve diğer şekillerde yayınlanmış emniyet kurallarına bağlı kalmadığı gözlenen, tekniği zayıf bulunan, SEG veya yetkili yardımcısının emirlerine uymayan veya genel olarak hatalı davranışı nedeniyle bir yarışmacıyı yarıştan çıkartabilirler.

 4.6.3.    Hakemlerin görüşüne göre, yanlış tasarım, imalat veya modelin uçuşa ön hazırlığından dolayı ve bunların sebep olduğu hatalı bir fırlatmadan dolayı model yarışmadan çıkartılmayacaktır. Bu tür bir hatalı fırlatma, arızalı olan ve bundan sonraki uçuşlara devam edemeyeceği anlaşılan bir model yerine başka bir model kullanılabilir. S5 ve S7 maket modellerinde bu tür fırlatma hataları için madde 9.12.’ye bakınız.

4.6.4.    Uçuş karakteristiğine dayanarak, bir model o uçuştan çıkarılabilir. Fakat bu onun tüm yarışmadan çıkartılmasını gerektirmez.

4.7.       RADYO KONTROLLÜ UZAY MODELLERİ

4.7.1.    Radyo vericisi ve frekans kontrolü için Spor Kodu Bölüm 4b paragraf B.8.’e bakınız.

4.7.2.    Başlama alanında bulunmaları gereken zamandan en az 5 dakika önce yarışmacılara çağrı yapılmalıdır.

4.7.3.    Başlama izni verilen yarışmacı, modelini fırlatmayı bir (1) dakikadan fazla geciktirmemelidir.

4.8.       ZAMAN TUTMA VE SIRALAMA

4.8.1.    Spor Kodu, Bölüm 4b. paragraf B.9.’a bakınız.

4.8.2.    Uçuşların süresi, her bir sınıfa ve kullanılan motorun itme gücüne göre belirlenecek azami bir değerle sınırlandırılmıştır. Toplam uçuş süresi, modelin fırlatma rampasındaki ilk hareketinden uçuşun sonuna kadar tutulan zaman olacaktır.

4.8.3.    Son sıralama için her bir yarışmacının uç uçuştaki toplam süresi alınır.

4.8.4.    Beraberlik olması halinde birinciyi belirlemek için, yarışma olayının son uçuşundan hemen sonra ilave uçuşlar yapılacaktır. Her ilave raundaki azami uçuş süresi bir önceki azami uçuş süresine göre iki (2) dakika arttırılacaktır. Her ilave uçuş için yalnızca bir teşebbüs hakkı olacaktır. İlave uçuşların süreleri, takım sıralamasındaki final rakamlara eklenmeyecek, bunlar sadece birinciyi belirlemek ve buna uygun ödülleri vermek amacıyla kullanılacaktır. Tüm yarışmacıların modellerini fırlatmaları gereken süreyi organizatör belirleyecektir. Takım sıralamasında beraberlik olması durumunda en iyi ferdi dereceler kullanacaktır.

Birinciyi tespit etmek için en fazla iki bitirme (fly of) raundu olacaktır. Kesin sonuçları belirlemek için ikinci bitirme (fly of) raundunda uçuş tamamlanana kadar zaman tutulacaktır.

4.8.5.    DŞ ve KŞ’larında raund, her bir takım üyesinin resmi bir uçuş yapması için modellerini hazırlamaları ve fırlatmaları için organizatör tarafından ulusal bir takıma tayin edilen zaman miktarı olarak tanımlanır (Bir saat tavsiye edilir).

4.9.       İRTİFA VERİLERİ

4.9.1.    İzleme

Gerçekleştirilen irtifa nın puan olarak kaydedildiği herhangi bir yarışmada, uçuştaki bütün modeller, en az üç yüz (300) metre uzunluğundaki bir hat üzerine yerleştirilen en az iki (2) kalibre edilmiş ölçme aleti tarafından izlenecektir. Fırlatma rampasına olan mesafe, 100 metreye (aşağıya) yuvarlanmış olan mevcut dünya rekorunun en az 2/3 (üçte iki) uzunluğu kadar olacaktır.

DŞ’larında fazla izleme sistemi her bir hedef takip istasyonunda ikişer olmak üzere dört ölçme tertibatı (teodolit) sağlanacaktır. En iyi izleyici çifti asil izleme çifti olarak seçilecek ve ilk olarak onların verileri kullanılacaktır. Eğer asil izleme çifti başarısız olursa ikinci izleme çiftin verileri kullanılacaktır. Eğer onlar da başarısız olurlarsa asil ve ikinci izleme çifti verilerinin kombinasyonu kullanılacaktır.

Motor(ları) 20 Nevton-saniye’nin üzerinde modeller için baz hattı (iki alet arasındaki mesafe) en az 450 m olmalıdır. Fırlatma sahasından baz hattı ortasına olan mesafe baz hattı uzunluğunun en az yarısı olmalıdır.

2.5 Nevton-saniyeye kadar itme gücü olan modeller için fırlatma rampasına olan mesafe en az 300 m olacaktır. İzleme aletinden fırlatma alanının görülmesi zorunludur.

4.9.2.    İzleme Hassaslığı

Ölçme aletleri, hem yatay hem de dikey açıları ölçebilmeli ve her iki yönde ± 0.5 derece hassaslığa sahip olmalıdır.

4.9.3.    İzleme Yöntemi

Model için elde edilmesi zorunlu olan irtifa verileri, her izleme aletini kullanan operatör tarafından model uçuşunun azami dikey irtifaya ulaştığını gördüğü ana kadar havada izlenecektir. Baz hattına yatay açısı ve dikey açısı (ufuktan) okunacak ve fırlatma mahalline bildirilecektir.

İzleme sonunda elde edilen açısal veriler, tringulasyon prensiplerine göre irtifa verisine çevirilecektir (hesaplanacaktır).

4.9.4.    İrtifa Hesabı

Her istasyonun bildirdiği verilerle göre hesaplanmış irtifa ile her iki istasyonun verilerini kullanarak hesaplanan ortalama irtifanın sapması yüzde onu (%10) içinde olmalıdır. Hesaplanmış ortalama irtifanın % 10 içine girmeyen hesaplanmış istasyon irtifası model için “uçuşu tamamlayamadan gözden kayboldu” olarak değerlendirilecektir. %10 kuralı uygulanmadan önce bütün irtifalar en yakın metreye yuvarlanacaktır. Resmi kayıtlara geçen irtifa hesaplanmış ortalama irtifadır.

Herhangi bir açıyı bulmak için operatörler modelin pozisyonunu kâfi derecede belirleyemiyorlar ise “iz kaybedildi” olarak değerlendirilecektir. Uçuş kararsız, tahmin edilemeyen, hatalı ise veya güvenlik nedenleri ile diskalifiye olması durumunda sıfır olarak değerlendirilir. Model için “uçuşu tamamlayamadan gözden kayboldu” veya “iz kaybedildi” olması durumunda raund bitimine kadar yarışmacıya modelini tekrar uçurması için izin verilebilir. Modelin izlenmesini zorlaştıran model hatası veya güvenlik sebebi ile yarıştan çıkarma o uçuş “sıfır” olarak değerlendirilecektir.

4.9.5.    Modellerin Görünebilirliği

İrtifa için izlenecek bütün modeller, izlemeye yardım edecek renkli bir toz yayacaklardır. Teodolit operatörleri, yeterince tozu olmayan veya gökyüzüyle iyi bir kontrast oluşturmayan modellerin izini kaybedebilir. Organizatör, yarışmacıların kullanması için izleme tozunu hazır bulunduracaktır.

4.9.6.    Elektronik Aletle veya Radarla İzleme

Elektronik alet veya radarla sağlanan irtifa verileri ancak, kalibrasyon ve düzetme yapıldığının ispatlanması halinde geçerlidir.

KISIM BEŞ – İRTİFA YARIŞMASI (SINIF S1)

 5.1.       TANIM

Herhangi bir irtifa yarışması olayında izlenmiş ve hesaplanmış en yüksek irtifaya çıkan birinci ilan edilecektir.

5.2.       İRTİFA VERİLERİ

Bu yarışma için madde 4.9.’daki İRTİFA VERİLERİ kuralları uygulanacaktır.

5.3.       ALT SINIFLAR

İrtifa yarışması, modelin kabul edilebilir azami gros fırlatma ağırlığı ve modele itme gücü veren motor veya motorların müsaade edilebilir azami toplam itme güçleri esnasına göre sınıflara ayrılacaktır. Motorların itme güçleri toplamı, o yarışma sınıfı için müsaade edilen azami toplam itme gücünü geçmemek kaydıyla herhangi bir düzende, her­hangi bir sayıda motor kullanılabilir.

İrtifa yarışması sınıfları:

Sınıf         Toplam İtme Gücü (Ns)         Azami Ağırlık (g)

S1A                       0 –  2.50                            30

S1B                  2.51 –  5.00                           60

S1C                  5.01 – 10.00                          120

S1D                 10.01 – 20.00                          240

S1E                 20.01 – 40.00                          300

S1F                  40.01 – 80.00                          500

KISIM ALTI – YÜK YARIŞMASI (SINIF S2)

 6.1.       TANIM

Bu olay, bir veya daha fazla standart UHF model roket yükünü izlemiş ve hesaplanmış en yük­sek irtifaya taşıyan modellere açıktır.

6.2.       STANDART UHF YÜK ÖZELİKLERİ

Standart UHF model roket yükü, kurşun (Pb) veya en az % 60’ı kurşun alaşımı olup, ağırlığı en az 28 g olan yekpare bir silindirdir. Bu silindirin çapı 19.1 mm ± 0,1 mm olacaktır. İçi oyulmaz veya delinmez ve içine başka malze­me doldurulmaz.

6.3.       YÜK TAŞIMA İSTEKLERİ

Model içinde taşınan standart UHF model roket yükü veya yükleri tamamen modelin içinde bulunacak ve muhafaza edilecek, modelden çıkartılabilir durumda olmalı ve uçuşta modelden ayrılabilir durumda olmayacaktır.

6.4.       MODEL KURTARMA İSTEKLERİ

Bu olaya katılan modellerin, kurtarma maksadıyla paragraf 2.4.1. hükümlerine göre yere emniyetli bir biçimde iniş yapmasını sağlayacak yeterli büyüklükte paraşütleri olmalıdır.

6.5.       YARIŞTAN ÇIKARILMA

Uçuş veya iniş esnasında yükün modelden ayrılıp, ayrı olarak inmesi halinde model bu resmi uçuştan çıkartılacaktır.

6.6.       İRTİFA VERİLERİ

Bu yarışma için madde 4.9.’daki İRTİFA VERİLERİ kuralları uygulanacaktır.

6.7.       ALT SINIFLAR

Bu yarışma, kabul edilebilir azami gros ağırlığı, taşınan standart UHF model roket yükü sayısı ve motor veya motorların toplam itme gücü esasına göre sınıflara ayrılacaktır. UHF model roket yük yarışması aşağıdaki alt-sınıflara ayrılmıştır.

Sınıf     Toplam İtme Gücü (Ns)  Azami Ağırlık (g)    Yük Sayısı

S2A tek        0.00 – 10.00                    90                     1

S2B çift       10.01 – 40.00                   180                    2

S2C açık      40.01 – 80.00                   500                    4

KISIM YEDİ – PARAŞÜT / ŞERİT SÜRE YARIŞMASI (S3 ve S6 SINIFLARI)

 7.1.       GENEL

Paraşüt veya şerit süre yarışması kullanılan motorun toplam itme gücüne göre sınıflara ayrılmıştır. Uçuş esnasında paraşüt muhafazasından veya kılıfından başka, modelin herhangi bir parçası ayrılmamalıdır.

7.2.       TEKNİK ÖZELLİKLER

7.2.1.    Paraşüt Süre Modelleri

Paraşüt süre yarışması, tek-kademeli, tek model roket motoru ile donatılmış bir veya daha fazla kurtarma paraşütü olan modellere açıktır. Paraşütün veya paraşütlerden her birinin en az üç (3) kolonu olmalıdır. Yarışmacı, modelin kurtarma paraşütünü yarışma esnasında dilediği zaman değiştirebilir.

7.2.2.    Şerit Süre Modelleri

Şerit süre yarışması, tek-kademeli, tek model roket motoru ile danatılmış, bir kurtarma şeridi bulunan modellere açıktır. Şerit, uzunluğunun genişliğine oranı en az 10:1 olan, bez, tül veya plastik folyo gibi esnek bir malzemeden homojen ve deliksiz olmalıdır. Şeridin bir ucunda enine doğrultuda azami 2×2 mm kesitli sert bir destek kısmı bulunabilir. Bu destek kısmının iki ucundan çıkacak şekilde, bir iplik halkası geçirilerek modelin tek kolona bağlanması için kullanılır. Şerit, uçuş esnasında açılmamalıdır, Yarış esnasında yarışmacı şeridi dilediği zaman değiştirebilir.

7.3.       ZAMAN TUTMA VE SIRALAMA

Bu yarışma için madde 4.8’deki Zaman Tutma ve Sırlama kuralları uygulanacaktır.

7.4.       ALT SINIFLAR

Paraşüt ve şerit süre yarışmalarında, sınıflar ve azami uçuş süreleri aşağıdaki gibidir:

Sınıf     Toplam İtme Azami Ağırlık  Azami Uçuş Süresi (s)

Gücü (Ns)          (g)           Paraşüt          Şerit

S3A/S6A 0.00 –  2.50       100              300              180

S3B/S6B 2.51 –  5.00       100              420              240

S3C/S6C 5.01 – 10.0        200              540              300

S3D/S6D 10.01 – 20.0       500              660              360

KISIM SEKİZ – TAŞIYICILI PLANÖR SÜRE YARIŞMASI (SINIF S4)

8.1.       TANIM / TARİF

Bu yarışma model roket motorundan aldığı itme gücüne bağlı olarak kazandığı ivme ile kaldırıcı yüzey kullanmadan havaya çıkan ve uçuşun süzülme bölümünde yer çekimine karşı havada tutan aerodinamik kaldırıcı yüzeylerin yardımı ile kararlı süzülüş uçuşu ile yere inen herhangi bir model için açık olan bir dizi olayı kapsamaktadır. Bu yarışmanın amacı süzülüş uçuşu ile geri dönen model roket spor yarışması yapmaktır. Roket gücü ile spiral hatta tırmanan ve bu esnada kanatları ile desteklenerek havaya çıkan model uçaklar bu yarışmaya giremezler. Bu yarışmada, modelin taşıyıcı kısmındaki paraşüt kurtarma mekanizması, destekleyici aerodinamik yüzey olarak kabul edilmez, fakat paraşütler modelin diğer kısımlarını geri getirmek amacıyla kullanılabilir.

Bu olay için Madde 13.1.1. deki Esnek kanat (Rogalo) olarak belirlenen herhangi bir model seçilemez.

8.2.       YARIŞMANIN AMACI

Yarışmanın amacı hangi modelin, itme gücü tesiri altında fırlatma rampasına 60 derecelik açı içinde dikey veya dikeye yakın bir serbest balistik uçuş seyri kullanarak ve sabit aerodinamik süzülüş yaparak en uzun uçuş zamanını gerçekleştirebildiğini belirlemektir. Her modelin zamanı, rampadaki ilk hareket anı ile süzülen kısmının yere değdiği ana kadar tutulacaktır.

8.3.       ZAMAN TUTMA VE SIRALAMA

Bu yarışma için madde 4.8’deki Zaman Tutma ve Sıralama Kuralları uygulanacaktır.

8.4.       RADYOKONTROLLÜ SÜZÜLME

Modelin süzülüş kısmını, uçuş seyri fırlatma bölgesi civarında muhafaza etmek için, radyo ile kontrol edilebilir.

8.5.       ALT SINIFLAR

Taşıyıcılı Planör yarışmalarının sınıfları ve azami uçuş süreleri aşağıdaki gibidir.

Sınıf Toplam İtme Gücü (Ns) Azami Ağırlık (g) Azami Uçuş Süresi (s)

S4A      0.00 –  2.50                60                      180

S4B      2.51 –  5.00                90                      240

S4C      5.01 – 10.00              120                     300

S4D     10.01 – 20.00              240                     360

S4E      20.01 – 40.00              300                     360

S4F      40.01 – 80.00              500                     360

KISIM DOKUZ – ÖLÇEKLİ UZAY MODELİ YARIŞMASI (SINIF S7)

9.1.       TANIM

Ölçekli model yarışması tek bir olay olup halen mevcut veya tarihi güdümlü mermi­ler, roket araçları veya uzay araçlarının gerçek ölçekli modelleri olan uçan model ro­ketlerle sınırlandırılmıştır.

9.2.       ÇOK KADEMELİ PROTOTİP

Eğer katılan model çok kademeli bir aracın ölçekli modeli ise, üst kademelerden bir veya daha fazlası kullanılmayan taklit olarak tasarlanabilir. Ancak, üst kademe dış yapısının bu şekilde tasarlandığı veya başlı başına bir araç olarak ayrıca, yalnız uçtuğunu ispatlayıcı veriler hakemlere verilmedikçe çok kademeli modelin üst kademesi yarışmaya giremez. Örneğin bütün Aerobea roketleri çalışır durumda yardımcı motorlara sahip olmalıdır.

9.3.       PROTOTİP SEÇİMİ

Modelci bir belirli seri numaralı prototip imal etmiş olmalıdır, çok büyük kitlesel üretimi olması durumunda, öyle ki seçmek için aralarından ölçekli modelcilik amacı için tek başına bir araç olmaması durumları hariç. Bununla birlikte yarışmacı, belirli bir prototipin modelini yapmak için makul her teşebbüste bulunacaktır.

9.4.       ÖLÇEK KANITI

Yarışmacı, modelin boyut, şekil, renk ve boyama düzeni bakımlarından ölçeğe bağlı kalındığını ispatlamak üzere ölçüm verilerini ibraz etmeye mecburdur. Kabul edilebilir en az veriler prototipin uzunluk ve çapı ile bir fotoğrafıdır. Daha fazla verinin gösterilmesi şüphesiz daha iyidir. Boyutlara ait veriler mecmualar, kitaplar, imalatçının tarifleri veya veri dokümanları gibi sağlam kaynaklardan elde edilmelidir. Fotoğraflar herhangi bir kaynaktan sağlanabilir. Takdim edilen bütün veriler modeli yapılan ve yarışmaya giren prototipe uygulanmalıdır, yanlış veriler dolayısıyla hakemler puan kı­rabilirler.

9.5.       KİTLER

Uçan ölçekli model roket kitleri tasarım, malzeme vb. kaynağı olarak kullanılabilir ve eğer kitin içindekinden veya imalatçıdan elde edilenden başka ölçüm doğruluğunu kanıtlayıcı verilerle birlikte verildiğinde yarışmaya katılmasına izin verilir. Yarışmacı kitin ölçüm kalitesini ve doğruluğunu tahkik etmekten sorumlu olacak ve kit modeli ölçülerinin doğruluğuna dair tatmin edici belgeler sunacaktır.

9.6.       DÜMENCİKLER

Dümencikleri bulunmayan roketlerin, mermilerin veya uzay araçlarının ölçekli modellerine, modelin ölçüm kalitesini en az azaltırken uçuşta denge sağlayacak şekilde şeffaf plastik dümencikler takılabilir.

9.7.       PLASTİK MODEL KİT PARÇALARI

Ölçekli model kalitesinin hakemlerce kontrolü esnasında, modelle birlikte ibraz edilen verilerde bu konunun belirtilmiş olması şartıyla, roket modelin yapımında plastik model kit parçaları kullanılabilir.

9.8.       HAKEM DEĞERLENDİRMESİ İÇİN MODELİN DURUMU

Modeller, model roket motorları hariç, uçuşa hazır durumda ölçekli model kalitesi bakımından hakem değerlendirilmesine tabi tutulacaktır. Ölçekli model ölçü değerlendirilmesi esnasında bütün plastik dümencikler, fırlatma kızağa kayakları, teferruatlar ve diğer uçuş unsurları modele monte edilmiş olmalıdır. Maket, hakem değerlendirmesi anı ile uçuşa çıkış arasındaki sürede modele, roket motorları ve kurtarma mekanizmasının dışında, hiçbir şey ilave edilemez ve modelden hiçbir şey alınamaz.

9.9.       AZAMİ AĞIRLIK VE İTME GÜCÜ

İzin verilebilir azami gros fırlatma ağırlığı 1000 g olarak sınırlandırılmıştır.

İzin verilebilir azami toplam itme gücü 160.00 Ns’dir.

İzin verilebilir motor büyüklüğü 80.00 Ns’dir

9.10.     UÇUŞ SAYISI

Her model istikrarlı bir uçuş yapmak zorundadır. Bu maksatla yarışmacıya zaman ve hava durumunun müsaadesi nispetinde iki (2) fırsat verilecektir.

9.11.     ÖLÇEKLİ MODEL HAKEM DEĞERLENDİRMESİ

Aşağıdaki plana uygun olarak her modele ölçekli model kalite puanları verilecektir.

9.11.1.  Aşağıdaki doğru teknik verileri ibraz eden bir yarışmacıya maksimum 50 puan verilecektir:

en az 10 boyut ve 3 enine kesit ihtiva eden prototipin hakiki ve güvenilir çizim veya çizimleri; örneğin, üzerindeki renk ve işaretlerin hakkında bilgiler;

ölçekli modelin imalat çizimi – ölçek 1:1;

renk ve işaretleri açıkça görülür biçimde olacak şekilde prototipin tümünün en az bir renkli fotoğrafı;

teferruat ve montajların en az üç fotoğrafı;

ölçekli modeli ve prototipin çizimlerinin doğrudan mukayesesine imkân veren bir ölçü cetveli.

9.11.2.  Ölçeğe bağlılık: Maksimum 300 puan. Ölçekli model olarak kabul edilmesi için, gövde çapı, toplam boy, toplam dümencik açıklığı (dümencik yok ise gövde çapı kullan) boyutlarının ölçüleri ölçekten %10 dan fazla farklı olmamalıdır, aksi taktirde yarıştan çıkarılacaktır. Bu değerlendirme üç alanda yapılmalıdır: 1) Gövde ve burun konisi – maksimum 125 puan; 2) dümencikler – maksimum 75 puan; 3) renk ve işaretler – maksimum 100 puan. Bu kural 5 mm’den az boyutlarda uygulanmaz.

Şeffaf plastik dümencikleri bulunan modeller için EK 9, Ölçeğe Bağlılık listesi, Dümencik listesi kısmına bakınız.

9.11.3.  İşçilik: Maksimum 300 puan. Düzgünlük, imalatta titizlik ve boyama detaylama derecesi değerlendirilecektir. Model manasız ve sıkıcı bir görünüm meydana getiren fazla cilalı boya aslından uzaklaşmış olur ki, bu durumda maksimum puanlardan indirilme yapılacaktır.

9.11.4.  Güçlük Derecesi: Maksimum 200 puan modelin imali sırasında karşılaşılan güçlük derecesi değerlendirilecektir. Üzerinde durulacak faktörler, modelin simetrisi, harici parçaların sayısı, boyamanın karmaşıklığı, detaylamanın derecesi ve modelin uçuş şartlarına adapte etmedeki güçlüğün derecesidir.

9.11.5.  Uçuş Karakteristikleri : Maksimum 300 puan. Fırlatma, uçuşun istikrarlılığı, kademelerin (eğer varsa) ve kurtarma durumları değerlendirilecektir. Yarışmacı, modellerin uçuşta hangi operasyonları gerçekleştireceğini belirtmek zorundadır (örneğin, kademelerin ayrılması, radyo kontrol, yükün atılması vb.)

Eğer model her iki resmi uçuşta da diskalifiye edilmişse yarışmacı son sıralamada yer almayacaktır.

9.11.6.  DŞ ve KŞ’larında ölçekli modellerdeki boyut farklılıkları, UHF jürisi tarafından onaylı ayrı bir ölçüm ekibi tarafından ölçülecektir. Ölçülen boyutlar, tasdik edilmek üzere ölçek hakemlerine verilecek ve maket hakem değerlendirmesi verilerine ilave edilecektir.

9.12.     Modelin beklenmedik bir olay sonucu hatalı fırlatılması ve ilave uçuşlar yapmaması (4.6.3. göre) ve bundan dolayı hiçbir uçuş karakteristiği puanı alamamış olması halinde, yarışmacının ölçekli modelin statik puanları, final sıralamasını belirlemek için kullanılacaktır.

KISIM ON – ÖLÇEKLİ MODEL İRTİFA YARIŞMASI (SINIF S5)

10.1.     TANIM

Bu olaylar dizisi, ölçekli model roketlerle irtifa yarışmasını ihtiva eder ve irtifa yarışması (Kısım 1) ve maket yarışması (Kısım 9) nın kombinasyonudur. Yarışmanın amacı, bir ölçekli model roket ile en yüksek irtifayı gerçekleştirmektir.

10.2.     KURALLAR

Tüm girişler, üç uçuşa müsaade edilmesi ve hiçbir uçuş karakteristiği puanı verilmemesi durumları hariç, ölçekli yarışma (Kısım Dokuz) kurallarına uymalıdır ve aynı kurallara göre değerlendirilecek ve aynı maksimum maket kalite puanları alacaklardır.

Bu yarışma için 4.9. daki irtifa veri kuralları kullanılacaktır.

10.3.     PUAN VERME

Bir yarışmacıya verilen ölçekli model kalite puanlarının toplamı yarışmacının gerçekleştirdiği resmi en yüksek irtifa ya ilave edilecektir. Eğer iz kaybedilmişse irtifa ilave edilmeyecektir.

Statik ölçekli model kalite puanlarını, aynı uçuşta metre cinsinden gerçekleştirilen irtifaya eklemek suretiyle en yüksek toplam puan elde eden yarışmacı birinci ilan edilecektir. Beraberlik olması halinde ölçekli model kalitesinden kazanılan puanlar neticeyi tayin edecektir.

10.4.     YARIŞTAN ÇIKARILMA

Hakemler, kendi görüşlerine göre, yeterli ölçekli model kalitesi göstermeyen veya ölçekli model yarışması şartlarındaki (Kısım 9) istekleri normal işçilikle yerine getirmemiş bulunan herhangi bir yarışmacıyı ölçekli model irtifa yarışmasından çıkarmak zorundadır. Bu kuraldan maksat maket kalitesi, irtifa performans kalitesi lehine ikinci planda tutulan herhangi bir yarışmacının elenmesidir.

10.5.     ALT SINIFLAR

Ölçekli model irtifa yarışması aşağıdaki sınıflarda yapılabilir:

Sınıf         Toplam İtme Gücü (Ns)    Azami Ağırlık (g)

S5A                   0.00 – 2.50                        90

S5B                   2.51 – 5.00                        90

S5C                  5.01 – 10.00                      120

S5D                 10.01 – 20.00                     240

S5E                 20.01 – 40.00                     300

S5F                  40.01 – 80.00                     500

KISIM ONBİR – ROKET PLANÖR SÜRE YARIŞMASI (SINIF S8)

11.1.     GENEL

Roket planör süre yarışması, modeli yerçekimine karşı havada tutan aerodinamik kaldırıcı yüzeyler yardımıyla süzülüş uçuşu yaparak istikrarlı bir şekilde yere inen tek kademeli model roketlere açık bir dizi olaydan oluşur. Model, motor gömleğini (gövdesini) modelden ayrılmadan veya atılmadan havaya dik veya dikeye yakın bir kalkışla çıkmalı ve havada istikrarlı bir planör süzülüşü yapmalıdır.

11.2.     AMAÇ

Bu yarışmanın amacı en uzun uçuş sürelerini başarmaktır. Modele, fırlatma kızağı üzerindeki ilk hareketinden yere dokununcaya kadar zaman tutulacaktır.

11.3.     YARIŞTAN ÇIKARILMA

11.3.1.  Herhangi bir koşulda veya herhangi bir biçimde iki veya daha fazla parçaya ayrılan veya motor gömleğini yada yuvasını aşağı bırakan model yarıştan çıkarılır.

11.3.2.  Roket gücü altında, fırlatma kızağı üzerinde dikeyle 60 derecelik bir koni içinde dikey olarak tırmanmaksızın, aerodinamik kaldırıcı kuvvetler yardımıyla tırmanış yapan bir model bu yarışmadan çıkarılacaktır.

11.3.3.  Paraşüt ve/veya Şerit iniş mekanizması veya mekanizmaları ile iniş yapan modeller yarıştan çıkarılacaktır.

11.3.4.  Uçuşun motorun çalışır vaziyette ki kısmında modelin, yalnızca tono ekseni veya paralel bir eksen etrafından viril veya lüping yapmasına, müsaade edilir. Yunuslama veya dikey eksen etrafında viril yada lüping yapan model yarıştan çıkarılır.

11.3.5.  Madde 13.1.1. veya 13.2. deki esnek kanatlı süre yarışması şartlarını taşıyan modeller de bu yarışmaya giremezler.

11.4.     ZAMAN TUTMA VE SIRALAMA

Bu yarışma için 4.8.’deki zaman tutma ve sıralama kuralları uygulanacaktır.

S8E ve S8F sınıflarındaki bitirme uçuşu için, jüri, hava koşullarına ve uçuş mevkisinin karakterine göre bir raundun maksimum uçuş süresini (30 dakikayı geçmemek üzere) tespit edecektir. Maksimum süre, raundun başlamasından önce ilan edilmesi zorunludur.

11.5.     RADYO KONTROLLÜ UÇUŞ

a) S8E ve S8F alt sınıflarındaki modeller radyo kontrollü olmak zorundadır. Kural 4.7. uygulanır.

b) Şayet pilot organizatör tarafından işaretlenen alandan uzaklaşırsa diskalifiye olacaktır.

11.6.     ALT SINIFLAR

Sınıf     Toplam İtme Gücü (Ns) Azami Ağırlık (g) Azami Uçuş Süresi (s)

Serbest Uçuş

S8A              0.00 –  2.50                60                    180

S8B              2.51 –  5.00                90                    240

S8C              5.01 – 10.00               120                   300

Radyo Kontrollü Uçuş

S8D            10.01 – 20.00              300                   360

S8E             20.01 – 40.00              300                   360

S8F             40.01 – 80.00              500                   360

KISIM ONİKİ – CAYROKOPTER (FIRILDAK) SÜRE YARIŞMASI (SINIF S9)

12.1.     GENEL

Cayrokopter Süre Yarışması, tek kurtarma aracı olarak otorotasyon prensibi kullanan tek kademeli model roketlere açık bir dizi olaydan oluşur.

12.2.     AMAÇ

Bu yarışmanın amacı, bir otorotasyon kurtarma sistemini kullanarak en uzun uçuş süresini başarmaktır.

12.3.     TEKNİK ÖZELİKLER

12.3.1.  Model, otorotasyon kurtarma mekanizması ile inerken hızını azaltmalıdır. Meydana gelen otorotasyon modelin boyuna ekseni etrafında olmalı ve iniş sisteminin uygun bir biçimde açılarak çalıştırılması sonucu gerçekleştirilmelidir.

12.3.2.  Esnek malzemeler, yalnızca sert destekleyici kısımların kaplanması için kullanılabilir. Kurtarma sistemi tamamen veya kısmen esnek malzemeden yapılmayacak ve süzülüşe yardımcı teçhizat (sert askı ipleri olan paraşüt veya sert askı ipleri arasında esnek malzemeden yapılma katlanabilir rotorlar vb.) bir paraşüt görevini yerine getirecek şekilde veya ters kuvvet sağlayan bir alet veya benzer teknikleri kullanacak şekilde tasarlanan (veya gerçekte bu şekilde olan) iniş sistemini kullanan modeller bu yarışmadan çıkarılır.

12.3.3.  Model, iki veya daha fazla parçaya ayrılamaz, ayrıldığında ise yarıştan çıkarılır.

12.3.4.  Madde 2.4.3.’deki %50 şartı uygulanır.

12.4.     ZAMAN TUTMA VE SIRALAMA

Bu yarışma için madde 4.9’deki zaman tutma ve sıralama kuralları uygulanır.

12.5.     ALT SINIFLAR

Sınıf Toplam İtme Gücü (Ns) Azami Ağırlık (g) Azami Uçuş Süresi (s)

S9A         0.00 –  2.50               60                      180

S9B         2.51 –  5.00               90                      240

S9C         5.01 – 10.00              150                     300

S9D        10.01 – 20.00              200                     360

KISIM ONÜÇ – ESNEK KANAT SÜRE YARIŞMASI (SINIF S10)

13.1.     GENEL

13.1.1.  Esnek kanat (Rogalo) süre yarışması, yerçekimine karşı havada asılı durabilen esnek, aerodinamik kaldırıcı yüzeyler yardımıyla süzülerek yere istikrarlı bir biçimde inen tek kademeli model roketlere açık bir dizi olaydan oluşur.

13.1.2.  Model, dikey balistik bir çıkış yaparak herhangi bir parçasını ayırmadan ve motor gömleğini veya yuvasını bırakmadan istikrarlı bir aerodinamik süzülüşlü kurtarma sergilemelidir.

13.2.     TASARIM

Aerodinamik kaldırıcı yüzeyler, kumaş, ince tül (ipek kâğıt) veya plastik folyo gibi esnek malzemeden yapılmış olmak zorunludur. Kenarları, pervazlar, kirişler, direkler ve modelin diğer kısımları madde 2.4.’deki kuralları uygun olarak herhangi bir malzemeden yapılabilir. Madde 2.4.3.’deki %50 şartı uygulanır.

13.3.     YARIŞTAN ÇIKARILMA

13.3.1.  Herhangi bir koşulda veya herhangi bir biçimde iki veya daha fazla parçaya ayrılan veya motor gömleğini yada yuvasını aşağı bırakan model yarıştan çıkarılır.

13.3.2.  Esnek aerodinamik kaldırıcı yüzeyler dışındaki araçlarla desteklenen ve model, roket gücü altında dikeye yakın bir biçimde tırmanmayan model yarıştan çıkarılır.

13.3.3.  Paraşüt veya şerit iniş mekanizması veya mekanizmaları ile iniş yapan modeller yarışmadan çıkarılır.

13.4.     ZAMAN TUTMA VE SIRALAMA

Bu yarışma için madde 4.8.’deki Zaman Tutma ve Sıralama Kuraları uygulanacaktır.

13.5.     RADYO KONTROLLÜ UÇUŞ

Model, uçuş seyrini fırlatma bölgesi yakınında tutabilmek için radyo ile kumanda edilmelidir. Madde 4.7. kurallar uygulanır.

13.6.     ALT SINIFLAR

Sınıf  Toplam İtme Gücü (Ns) Azami Ağırlık (g) Azami Uçuş Süresi (s)

S10A         0.00 –  2.50                60                      120

S10B         2.51 –  5.00                90                      180

S10C         5.01 – 10.00              120                     240

S10D        10.01 – 20.00              240                     300

 KISIM ONDÖRT – MODEL ROKET

14.1.     GENEL

Bütün UHF model roket performans rekorları, UHF temsilcisi Hava Kulübü veya ona bağlı bir organ tarafından, bu Spor Kodu esaslarına göre tasdik edilmiş yarışmalarda tesis edilmelidir.

14.2.     BİR ÖNCEKİ REKORUN GEÇİLMESİ

Tesis edilmiş bir rekoru geçme teşebbüslerinde, rekorun yüzde bir (% 1) oranında geçilmesi zorunludur.

Mevcut rekoru tesis etmek veya üstüne çıkmak için kullanılan tüm modeller Spor Kodu Bölüm 4d Kısım 2’nin tüm kurallarına uygun olmak zorundadır.

14.3.     REKOR TASDİK İŞLEMLERİ

UHF’nun standart rekor tasdiki isteklerine ilaveten herhangi bir rekor tasdiki isteklisi, aşağıdaki özel model roket rekor tasdik isteklerini de yerine getirmelidir.

14.3.1.  İleri sürülen rekor teşebbüsünün yarışma uçuş kartı “rekor teşebbüsü” olarak işaretlenecektir. İzleme istasyonu açısal verileri mürekkeple kaydedilmelidir. Rekor sahibinin adı ve soyadı, imzası, lisans numarası ve adresi yarışma kartına mürekkeple kaydedilmesi zorunludur. Aşağıdaki veriler de mürekkeple kayıtlı olan yarışma kartında görülmelidir: Yarışma tasdik numarası rekor teşebbüsünün uçurulduğu olay, teşebbüsün tarihi, yeri şahit olan üç hakemin imzaları, kullanılan izleme sisteminin kalibrasyonu ve hassasiyetini tasdik eden imzalı bir beyan ve teşebbüste kullanılan motorların yapısı, tipi ve imalatçısını bildiren, üç hakem tarafından imzalanmış bir beyan.

14.3.2.  Paraşüt/Şerit süre rekor teşebbüsü halinde, şahit olan üç hakem tarafından imzalanmış, kullanılan paraşüttün büyüklünü, malzemesini ve tasarımını belirten bir beyanname ibraz edilmek zorunludur.

14.4.     REKOR TASDİK VERİLERİ

Rekor iddiacısı aşağıdaki tasdik verilerini ibraz etmelidir.

14.4.1.  Rekor teşebbüsünde kullanılan modelin temiz ölçekli çizimi olmalıdır. Söz konusu bu çizim tüm gerçek boyutları, gros ağırlığı ve yakıtsız ağırlığı içermelidir.

14.2.2.  Rekor teşebbüsünde kullanılan modelin temiz ve parlak olarak büyütülmüş fotoğrafı ve modelin boyutları hakkında fikir verebilecek, ölçüleri bilinen el veya başka bir cisim fotoğrafta görülmelidir.

14.4.3.  Rekor dosyasında, Tablo II’den V’e kadar, ilgili sınıfa uygun formlar tam olarak doldurulmuş şekilde yer almalıdır.

14.5.     GEREKÇELER

Tasdik şartlarının ve isteklerinin amacı, bildirilen modelin gerçekten istenen uçuş performansını elde ettiğini ve uçuşun bu Spor Kodu istekleri ve standartlarına göre yapılıp yapılmadığı mümkün olduğu kadar kanıtlamaktadır. Bir model roketin uçuşunu etkileyen birçok faktörün bulunuşu, rekor teşebbüsünün yukarıdaki ilave verilerle ispatlanmasını gerektirmektedir. Olağandışı durumlarda UHF, bu amaçların gerçekleşmiş olduğunu garantilemek için ilave kanıtlayıcı belgeler isteyebilir.

 

UZAY MODELLERİ “S” – REKORLARIN SINIFLANDIRILMASI, UHF BÖLÜM 4b

 

Uzay Modeli Rekor Sınıf   Toplam İtme   Maksimum   Yük

Kategorisi    No               Gücü (Ns)       Ağırlık ğ       Sayısı

S-1              40      S1A   0.00-2.50        30

İrtifa             41      S1B   2.51-5.00        60

2        S1C   5.01-10,00      120

42      S1D   10.01-20.00    240

43      S1E   20.01-40.00    300

4        S1F    40.01-80.00    500

S-2              5        S2C   0.00-10.00      90                1

Yük             6        S2E   10.01-40.00    180              2

İrtifa             7        S2F    40.01-80.00    500              4

S-3              8        S3A   0.00-2.50        100

Paraşüt        9        S3B   2.51-5.00        100

Süre            10      S3C   5.01-10.00      200

11      S3D   10.01-20.00    500

S-4              12      S4A   0.00-2.50        30

Taşıyıcılı       13      S4B   2.51-5.00        60

Planör          14      S4C   5.01-10.00      120

44      S4D   10.01-20.00    240

45      S4E   20.01-40.00    300

16      S4F    40.01-80.00    500

 

S-5              17      S5A   0.00-2.50        90

Ölçekli         18      S5B   2.51-5.00        120

Model          19      S5C   5.01-10.00      150

İrtifa             46      S5D   10.01-20.00    180

47      S5E   20.01-40.00    240

21      S5F    40.01-80.00    500

S-6              22      S6A   0.00-2.50        100

Şerit            23      S6B   2.51-5.00        100

Süre            24      S6C   5.01-10.00      200

25      S6D   10.01-20.00    500

S-8              26      S8A  0.00-2.50        60

Roket          27      S8B   2.51-5.00        90

Planör          28      S8C   5.01-10.00      120

29      S8D   10.01-20.00    240

30      S8E   20.01-40.00    300

31      S8F    40.01-80.00    500

S-9              32      S9A   0.00-2.50        60

Cayrokopter 33      S9B   2.51-5.00        90

Süre            34      S9C   5.01-10.00      150

35      S9D   10.01-20.00    200

S-10            36      S10A  0.00-2.50        60

Esnek          37      S10B  2.51-5.00        90

Kanat           38      S10C  5.01-10.00      120

39      S10D 10.01-20.00    240

 

TABLO II

REKOR TASDİKİ İÇİN MÜRACAAT FORMU

UZAY MODELLERİ

 

REKOR KATEGORİSİ (Sınıf)       :

PERFORMANS (irtifa veya süre) :

REKOR TARİH VE YERİ             :

YARIŞMA                                  :

OLAY                                        :

MODELCİNİN ADI VE SOYADI    :

SPOR LİSANSI NUMARASI         :

MİLLİYETİ                                  :

ULUSAL HAVACILIK KULÜBÜ     :

MODEL KARAKTERİSTİKLERİ    :

MODEL TİPİ                               :

TOPLAM YÜZEY ALANI (Taşıyıcılı/Planör):

UZUNLUK                                  :

YAKITSlZ TOPLAM AĞIRLIK       :

YAKIT İLE TOPLAM AĞIRLIK      :

MOTOR   TİPİ                             :

İMALATÇISI                 :

TASARIMCISI               :

TOPLAM İTME GÜCÜ (Ns):

MOTOR SAYISI                          :

TOPLAM İTME GÜCÜ (Tüm Motorlar) Ns:

 

 

Bu olay için gerekli bütün durumların, UHF Spor Kodu esaslarına göre gerçekleştirildiğini tasdik ederiz.

 

 

Baş Hakem ……………………………………..          İmza: …………………………..

Hakemler      ……………………………..              ……………………………..

………………………….….               ……………………………..

……………………………..              ……………………………..

 

Modelcinin imzası

Tarih:…../…../…….

 

 

Ulusal Havacılık Kulübü Yetkilisinin Onayı

 

 

 

İsim……….                    İmza ……………


 

TABLO III

 

Görevliler

UZAY MODELCİSİ

Adı ve Soyadı   :

Daimi Adresi     :

Spor Lisans No :

 

BAŞ HAKEM

Adı ve Soyadı   :

Daimi Adresi     :

Spor Lisans No :

 

HAKEMLER VE ZAMAN TUTUCULAR

 

Adı ve Soyadı   :

Daimi Adresi     :

Spor Lisans No :

 

Adı ve Soyadı   :

Daimi Adresi     :

Spor Lisans No :

 

Adı ve Soyadı   :

Daimi Adresi     :

Spor Lisans No :

 

 

MİLLİ HAVACILIK KULÜBÜ YETKİLİSİNİN ONAYI :

 

 

Adı ve Soyadı……………            Imzası….

TABLO IV

 

SÜRE REKORU VERİLERİ

REKOR UÇUŞUNUN SÜRESİ                             :

UÇUŞ TARİHİ                                                    :

UÇUŞ YERİ                                                       :

MODELCININ ADI                                              :

SPOR LİSANSI NUMARASI                                :

MODEL KATEGORİSİ VE SINIFI                         :

PARAŞÜT / ŞERİT(LERİN) BOYUTLARI  :

PARAŞÜT / ŞERİT(LERİN) MALZEMESİ :

PARAŞÜT (LERİN) TASARIMI                             :

KRONOMETRELER (Kullanılan Tip)                    :

KULLANILAN OPTİK ALETLER                           :

BAŞLAMA ZAMANI                                           :

İNİŞ ZAMANI                                                     :

MODELİN GERİ GELİŞ ZAMANI                         :

 

 

Zaman Tutucu Hakem Adı                Uçuşun Süresü        Hakemin İmzası

………………………………………………………………… …………………….        ……………………

 

………………………………………………………………… …………………….        ……………………

 

………………………………………………………………… …………………….        ……………………

 

 

UÇUŞ SÜRESİ ORTALAMASI    :

 

TARİH VE YER                          :

 

BAŞ HAKEMİN İMZASI              :

TABLO V (Sayfa 1)

İRTİFA REKOR DENEMESİ VERİLERİ

REKOR UÇUŞU İRTİFASI                                               :

UÇUŞ TARİHİ                                                                :

MODELCİNİN ADI VE SOYADI                                       :

SPOR LİSANSI NUMARASI                                            :

MODELİN KATEGORİ VE SINIFI                                     :

KULLANILAN İZLEME TEODOLİTLERİ                            :

TEODOLİT SAYISI                                                         :

BAZ HATTI UZUNLUĞU                                                 :

BAZ HATTI ÖLÇÜMÜNDE KULLANILAN YÖNTEM           :

TEODOLİTLER VE RAMPA ARASINDAKİ                       :

YÜKSEKLİK FARKI (Kullanılan Metod)                            :

TEODOLİTLERLE SAPTANAN AÇILAR                           :

 

 

Teodolit 1:        Yatay açı (a)

Dikey açı (f)

 

Teodolit 2:        Yatay açı (ß)

Dikey açı (q)

 

TABLO V (Sayfa 2)

 

 

İRTİFA REKOR DENEMESİ VERİLERİ

a = _________°    —- sin a = __________

ß = _________°    —- sin ß = __________

g = ________180° – (a+ß) = ______________ sin g = ____________*

 

a = Baz hattı uzunluğu metre olarak _____________m

b = sin ß (a / sin g) = _______________m

c = sin a (a / sin g) = _______________m

 

_____H1 = b . tan f       = _______________m

ve H2 = c .  tan q           = _______________m

 

Ortalama irtifa H            = (H1+H2)/2 = _________________m

_____________m olan sonuç ve spor kodu bölüm 4d madde 4.9.4. göre kabul  edilebilir %10 toleransa uyarlanarak _____________m dir.

 

YER VE TARİH  :

TEODOLİT OPERATÖRÜ           1.________

2.________

 

BAŞ HAKEM İMZASI                 : ____________

 

* not : eğer alet derece değil de grad olarak ölçüm yapıyorsa 180° – (a+ß) yerine 200 – (a+ß) konacaktır


TABLO VI

 

UZAY MODELLERİ, REKOR DOSYASI KONTROL LİSTESİ

Bir Dünya Rekoru dosyası hazırlanırken tüm istekleri bu listeye göre kontrol ediniz.

Kontrol sütununa: Eğer tamamsa ( Ö ), değilse (X) işareti koyunuz.

Sıra No TANIMI                                                    Kontrol işareti

0        GENEL

Rekora teşebbüs edildikten sonra beş (5) iş günü içinde UHF Paris Ofisine telegraf, teleks veya faksla haber verilmelidir.

1        Tablo II formu tamamen doldurulmuş ve imzalanmış (isimler büyük harfle). UHK yetkilisi imzasını unutmayın.

2        UHK yetkilisince onaylı, gerçek ölçülerle, ağırlıklar da dahil olamak üzere modelin resmi. Ref.: Spor Kodu bölüm 4c (7.10.1.2.) ve bölüm 4d (14.4.1)

3        Modelin UHK yetkilisince onaylı fotoğrafı. Ref.: bölüm 4c (7.10.1.3) ve 4d (14.4.2)

4        Yönetici yetkili/Başhakem tarafından imzalanmış görevli ve gözlemci listesi. Ref.: 4c (7.11) ve 4d (Tablo III)

5        Bütün destekleyicisi verilerin özeti. Ref.: bölüm 4c (7.10.1.4)

6        Tüm destekleyici veriler yönetici yetkili/Başhakem tarafından imzalanmış.

7        Rekor teşebbüsünün tanıtılması. Ref.: bölüm 4c (7.11)

8        Yarışma uçuş kartı, bölüm 4d paragraf 14.3.1’de belirtildiği gibi imzalanmış, işaretlenmiş ve mürekkeple yazılmış olmalı.

9        SÜRE REKORLARI

Yarışma uçuş kartı yukarıda 8’nci maddede olduğu gibi, her iki kronometrede okunanı da ihtiva etmeli ve her iki zaman tutucu tarafından imzalanmış bulunmalıdır.

10      Tablo IV formu tam olarak doldurmuş ve imzalanmış.

11      Son rekor rakamı, saniyenin küsuratı atılarak, alttaki tam sayıya yuvarlanması. Ref.: bölüm 4c (7.3.4)

12      Kronometrelerin veya özel zaman tutma cihazının hassaslık sertifikası.

13      İRTİFA REKORLARI

Tablo V formu (iki sayfa da) tam olarak doldurulmuş ve imzalanmış.

14      Yarışma uçuş kartı, yukarıda madde 8’deki gibi, teodolitle okunanları da gösterir şekilde mürekkeple doldurulmuş ve her iki teodolit operatörü tarafından imzalanmış. Ref.: bölüm 4d (14.3.1)

15      Kullanılan izleme sisteminin hassaslığı ve kalibrasyonu hakkında beyan. Ref.: bölüm 4d (14.3.1)

 

NOT: BÜTÜN DOKÜMANLAR ORİJİNAL OLMALIDIR. KOPYALAR KABUL EDİLMEYECEKTİR.

 

EK 9

 

 

ÖLÇEKLİ UZAY MODELLERİ

 

ÖLÇEKLİ UZAY MODELLERİNİ DEĞERLENDİRMEK İÇİN HAKEM REHBERİ

OLAY: (  ) Ölçekli model (Sınıf S7)

 

(  ) Ölçekli İrtifa Modeli (Sınıf S5)

 

İsim :_________

UHF Lisans No:________

 

Yarışmacı No:________

Ulusal Takım :_______

Prototip İsmi :________

Prototip Seri No :________

 

YARIŞTAN ÇIKARILMALAR (DİSKALİFİYE)

(Parantez içinde gösterilen UHF kuralı uygulanır)

– Prototip, güdümlü bir füze, roket veya uzay aracı değildir (9.1.)

– Modelin alt kademesi yoktur (yalnızca çok kademeli prototipler) (9.2.)

– Prototip uzunluğu ve/veya çapı ile ilgili veriler sağlanmamıştır (9.4.)

– Prototipin fotoğrafı verilmemiştir (9.4.)

– Model, belirtilmemiş plastik kit parçaları kullanmaktadır. (9.7.)

– Model uçuş konfigurasyonunda verilmemiştir (motorlar ve iniş mekanizması hariç) (9.8.)

– Model, yarışmacının UHF numarasını taşımamaktadır (4.4.2.)

 

 

 

UHF Kategorisi Alt Kategori Değerlendirmede dikkate alınacak hususlar Puanlar
Veriler Prototip Çizimleri Prototipin harici teferruatları çizimlerle ne derece   kanıtlanmaktadır. Bu çizimler, prototipin imalatçısının çizimleriyle   kıyaslandığında ne derece gerçekçidir?
– gerçek, güvenilir çizimler (0-8)__
– gerçek kesit çizim(ler)i (0-6)__
– renk ve üzerindeki işaretleri tanımlayan veriler (0-3)__
– ölçekli modelin 1:1 ölçekte imalat çizimi (0-6)__
– ölçek cetveli (0-2)__
Prototip fotoğrafları Prototipin harici teferruatları, renk ve işaretler   fotoğraflarla ne derece kanıtlanmaktadır?
– teferruatları açıkça görülür şekilde prototipin   tamamının en az bir renkli fotoğrafı (0-10) _
– teferruat ve tertibatların en az üç fotoğrafı (0-15) _

Kategori Toplamı (Maks. 50)

______

 

 

 

UHF Kategorisi Alt Kategori Değerlendirmede dikkate alınacak hususlar Puanlar
Güçlük Derecesi Konfigurasyon Model dümencikli tepesi koni silindir   konfigurasyonundan ne derece ayrılmıştır? (0-40)_
Harici elemanlar Dümencikler, geçişler, kademe adaptörleri, muhafazalar,   kalkış motorları üzerindeki şerit, fırlatma rampası kızakları anten v.s.   dahil modelin harici elemanlarının sayısına ve bunların karmaşıklığını göz   önünde bulundurun. Ayrıca, yukarıda belirtilen elemanların ne kadarının   yarışmacı dışındaki kişiler tarafımdan prefabrik olarak yapıldığını dikkate   alın.

 

 

 

 

 

 

(0-40)_ TeferruatlarSomun, cıvata, vida, perçin, menteşe, kaynak, kapak,   panel, oluk v.s. dahil modeldeki ayrı teferruatların sayısını göz önünde   bulundurun. Ayrıca, yukarda belirtilen teferruatların ne kadarının yarışmacı   dışındaki kişilerce prefabrik olarak yapıldığını dikkate alın.

 

 

 

 

(0-40)_ Boya BiçimiModel boyasının renklerini ve karmaşıklığını göz önünde   bulundurun. Ayrıca model üzerindeki işaretlerin sayısını ve bu işaretlerin ne   kadarının yarışmacı dışındaki kişilerce yapılmış olduğunu dikkate alın.

 

 

 

(0-40)_ “Uçabilirlilik”Dümencik yokluğu, küçük dümencik alanı, basınç merkezi   ve/veya ağırlık merkezi aşırılıkları dahil, modeli kaliteli bir uçuş   yaptırmaya adapte etmedeki güçlüğü göz önünde bulundurun.(0-40)_

KATEGORİ TOPLAMI ( 200 Maks.)

_____

 

 

 

UHF Kategorisi Alt Kategori Değerlendirmede dikkate alınacak hususlar Puanlar
Ölçek uygunluğu Gövde ve burun konisi Prototipin ölçekli boyutlarından yüzde olarak ifade   edilen sapmalara göre aşağıdaki puanlar verilir:
% 1’den daha az sapma = 25 puan

%1’e eşit veya büyük %5 ten az sapma = 20 puan

%5’e eşit veya büyük %10 dan az sapma = 10 puan

% 10’dan büyük sapma = 0 puan   Burun konisi uzunluğu(0-25)_  Gövde uzunluğu(0-25)_  Gövde çapı(0-25)_  Tüm uzunluk(0-25)_  Seçilen boyutlar(0-25)_ DümenciklerPrototipin ölçekli boyutlarından yüzde olarak ifade   edilen sapmalara göre aşağıdaki puanlar verilir:

% 1 veya daha az sapma = 25 puan

% 2 – % 5 arası sapma = 20 puan

% 6 -% 10 arası sapma = 10 puan

% 10’dan büyük sapma = 0 puan   Dümencik boyu(0-25)_  Dümencik genişliği(0-25)_  Tüm dümencik açıklığı(0-25)_  NOT: Eğer prototip dümenciksiz ise, her bir önemli   uzunluk, genişlik, kalınlıktan her birini seç ve yukarıdaki prototipten sapma   yüzdelerine göre puan ver ve burayı işaretle (   ).  Renkler ve işaretler (Yazılar ve tanıtıcı işaretler)Modeli, renkli fotoğraflarla boya biçimleriyle veya   diğer renk kanıtlarıyla mukayese et. Modelin renkleri prototipin renklerini   ne derece andırır?

 

(0-50)_  Modeli, renkli fotoğraflarla işaretleme diyagramlarıyla   veya diğer işaret kanıtlarıyla mukayese et. Modelin işaretleri, prototipin   işaretlerini ne derece anıdır?

 

 

(0-50)_

KATEGORİ TOPLAMI (300 maks.)

 

 

 

 

UHF Kategorisi Alt Kategori Değerlendirmede dikkate alınacak hususlar Puanlar
İşçilik Yapım Gözle görülür tutkal bağlantılarının yokluğunu,   kenarlar ve sınır çizgilerinin hassas olmasını ve düzlem yüzeylerin düzgün   olmasını vb. dikkate alın.
Burun konisi ve geçişler (0-50)_
Gövde (0-50)_
Dümencikler ve stabilize yüzeyler  (Şeffaf plastik olanlar dahil)

(0-50)_ Yüzey işçiliğiYüzey tekstürü, prototipte kullanılan ana materyali   taklit etmeli, boya ve diğer yüzey kaplamalarının her tarafının tekdüze, ince   tozsuz ve uygun tekstürde olmasına ve renk sınır çizgilerinin ve işaretlerin   belirgin  ve hassas olmasına dikkat   edin.   Burun konisi ve geçişler(0-50)_  Gövde(0-50)_  Dümencikler (NOT’a bakınız)(0-50)_

Kategori Toplamı (300 maks.)

   * Prototipin dış yüzeyinin farklı olması gerekmedikçe.

 

NOT: Eğer prototip dümenciksiz ise, burun konisi ve   geçişlerin dış yüzeyleri için verilen puanla gövde dış yüzeyi için verilen   puanı topla, bunu 2’ye böl ve sonucu dümencikler için verilmiş puan olarak   kaydet ve burayı işaretle (   ).

 

 

UHF Kategorisi Alt Kategori Değerlendirmede dikkate alınacak hususlar Puanlar
Uçuş Karakteristikleri Fırlatma Fırlatma başarılımı? Değilse, her yanlış ateşleme için   10 puan çıkar, veya geç ateşleme için maksimum eksi 30 puan ver. (0 veya eksi)
Prototipinkine kıyasla fırlatmada gerçekçilik. Kalkış   sürati uygun değil mi veya fırlatma kızağından düzgün bir biçimde yükselmiş   mi? (0-30)_
Uçuş Uçuşta gerçekçilik. Rüzgâr yönünü gösteren alet veya   fırlatma kızağı kanat ucu olmadan model dik olarak uçuyor mu? Prototipi   rotasyon yapmazsa model de yapmaz. Model titremeden düz uçuş yapıyor mu? (0-30)_
Özel Etkiler Model, bir uzay aracı fırlatma, yardımcı motorları   ayırma, radyo kontrol cihazları, uydu fırlatma, koruyucu kapakları açma vb.   gibi özel durumlar sergiliyor mu? Her bir durum için maksimum 15 puan   verilir. (0-60)_
Kademeleri Ayırma Her başanlı kademe ayrımı için 30 puan ilave et. Tek   kademeli modele puan verilmez. (0-60)_
Aynı anda ateşleme Hepsi birden ateşlenen maksimum sayıda motorun her biri   için 5 puan ilave et. Tek motorlu modellere puan verilmez. (0-30)_
Kademelere Ayırma ve Aynı Anda Ateşleme Hataları Ateşlenmeyen her bir motor için 15 puan çıkar. (0 veya eksi)
İniş İniş cihazını çalıştırma (0-20)_
Çok kısımlı iniş cihazını çalıştırma (0-20)_

Kategori Toplamı (250 Maks.)

_____

 

 

EK -10

 

UZAY MODELCİLİĞİ HAKEM REHBERİ

1.         HAKEM REHBERİNİN AMACI VE İŞLEVİ:

 

Bu rehberin amacı, uzay modelciliğine ilişkin UHF Spor kodu’nun doğru bir biçimde anlaşılmasını yorumlanmasını ve uygulanmasını sağlamaktır. Bu rehber, DŞ ve KŞ’larda uçuş hakemlerinin görevlerini nasıl yerine getireceklerini tanımlar. Hakemler, UHF Spor Kodu, Bölüm 4d-Uzay Modelleri, Genel Düzenlemelere ve Yarışmalar, Şampiyonalar ve Rekorlara ilişkin özel kurallara tamamıyla vakıf olmalıdırlar.

 

2.         HAKEMLERİN GÖREVLERİ:

 

Uçuş zamanı ölçücü/Hakem görevleri:

 

a) Tasdik edilen yarışma motorlarını almak, emniyetli bir biçimde muhafaza etmek ve dağıtmak.

b) UHF onaylı yükleri almak, emniyetli bir biçimde muhafaza etmek ve dağıtmak.

c) Yarışmacılar için gerekli uçuş kartlarını iyi durumda muhafaza etmek.

d) Model ve iniş tertibatının özel işaretlerini kontrol etmek.

e) Gerekirse iniş tertibatının boyutlarını ölçmek.

f) Her tip süre raundu için maksimum süre limitini bilmek

g) Uçuşların kurallara uygun olarak ve emniyetli bir biçimde yapılıp yapılmadığı­nı belirlemek (emniyet kuralları aynı zamanda SEG veya vekilleri tarafından da yapılacaktır).

h) Diskalifiyeleri açıklamak ve uçuş kartlarını yazmak.

i) Zaman ve süre rekorlarına ilişkin verileri uçuş kartlarına yazmak.

j) Doldurulmuş uçuş kartlarının veri bildirimi için gönderilmesini sağlamak.

k) Kronometreleri, dürbünleri ve ilan tahtalarını, görevlerinin gerektiği şekilde teslim almak ve vermek.

 

Özel Hakem Görevleri :

 

a) Her raundun/olayın başlayıp ve bitişini ilan eder.

b) Hakemlerin kronometrelerini, dürbünlerini ve diğer aletlerini teslim almasından ve verilmesinden sorumludur.

c) Radyo kontrollü olaylarda tüm verici cihazların bir görevli tarafından kontrol altında tutulması ve sonra iade edilmek üzere uçuş zamanında yarışmacıya verilmesi gerekmektedir. Görevli veya hakem ayrıca karışıklık olup olmadığını tespit için radyo frekanslarını dinleyecek ve bu konuda pilota bilgi verecektir.

 

Emniyet ve Kurallara Uyulmasını Denetleyen Görevliler:

 

a) Modelleri ve iniş tertibatını ön uçuş emniyeti ve kurallara uygunluk yönünden kontrol ederek her bir parçayı işaretleyeceklerdir.

b) Verilen UHF yüklerinin uygunluğunu tasdik edeceklerdir.

 

Motor Testi Görevlileri:

 

a) Verilen takım motorların tasdik edilmiş olduklarını doğrulayacaklar.

b) Motorlar sınıfa ait Nevton-saniye değerlerini geçmeyecekler.

c) Her bir kümede iki motoru test edecekler.

d) Test edilen motorlarda arıza çıkması halinde motor kümesi kabul edilmez.

e) Küme, gecikme uzunluklarına bakılmaksızın bir yarışma için gerekli motorlar olarak tanımlanır. Her yarışma için en fazla 3 kümeye izin verilir.

 

Ölçekli Model Hakemleri:

 

a) Ölçekli Model değerlendirme rehberine uygun olarak modele statik ve uçuş puanları vereceklerdir.

b) Yarışma bitmeden önce, her yarışmacıya, ölçekli model (S7) ve ölçekli irtifa modeli (S5) yarışmalarında bir yarışmacının puanlarını kaydetmek için kullanılan değerlendirme formlarının kopyalarını vermekten sorumlu olacaktır.

 

3.         GENEL DEĞERLENDİRME KRİTERİ:

 

Tecrübeler aynı kuralları bilen ve aynı olayı gözleyen iki farklı gözün, meydana gelen bir olay karşısında iki farklı görüş ortaya çıkmasına yol açtığını göstermiştir. Aşağıdaki bölümün amacı, farklı değerlendirmelerin mümkün olabileceği alanları bulmaya çalışmak ve bu konudaki şüpheli durumları azaltabilmemiz için gerekli olan tanım ve yorumları vermektir.

 

a) Uçuştan çıkarılmalara (diskalifiyeye) kim karar verebilir:

 

Uçuşta, kurallara ve emniyete uyulup uyulmadığına karar vermek üzere zaman tutma görevlilerine başvurulur. SEG ve yardımcıları da uçuş emniyetini değerlendireceklerdir. Diskalifiyeyi takım yöneticileri, yarışmacılar veya seyirciler değil, yalnızca hakemler, SEG ve yardımcıları ilan edebilirler.

 

b) Beklenmedik olayların neden olduğu hatalar. Beklenmedik olayların neden olduğu hatalar açık bir şekilde kanıtlanması mümkün olmalıdır. Bir hakem olarak hatanın ne zaman meydana geldiğini bilmeniz gerekir. Daha sonra, modele neler olduğunu anlamak için onu gözle kontrol etmelisiniz, bu arada yarışmacı da, gecikmenin çok uzun mu kısa mı veya hatanın, beklenmedik olay sonucu bir hatanın kanıtı olmayacak eksik bir işlem veya parçadan mı kaynaklandığını araştıracaktır.

 

c) Kararsızlık: Planör olmayan herhangi bir model, roket motorunun çalışmadığı veya çalıştığı anlardaki yükselişi sırasında lüp yaparsa kararsız kabul edilir. Kararsız modeller emniyetli değildir ve geçerli sayılamazlar. Aynı şekilde, gerçek uçuş modelinkinden ayrılmış olan ve virile yol açan füze şeklindeki motor bölmesine sahip modellerde uçuşlarını gerektiği gibi yapamazlar.

 

d) Emniyetsiz İniş: Kazalar ve diğer emniyetsiz kurtarmalar uçuşun gerektiği gibi yapılmamasına yol açarlar. Emniyetsiz kurtarma nelere yol açar? Emniyetsiz kurtarma her şeyden önce insanlar ve eşyalar için tehlike yaratır. Değerlendirdiğiniz model inerken onun altında olmak isteyip istemediğinizi kendi kendinize sorunuz. Eğer cevap “hayır” ise, o zaman özellikle asgari büyüklükte bir paraşütün gerekli olmadığı yük uçuşlarında diskalifiye kararı veriniz.

 

e) Motor atılması: Taşıyıcı planörler hariç, şeritler veya paraşütler ilave edilmiş olsa bile hiçbir motor dışarı atılamaz. Tüm motorlar, kendisine emniyetli bir kurtarma sağlayan muhafazası içinde yere inmek zorundadır. Ancak, taşıyıcılı planörler, eğer şerit veya paraşütten (minimum ölçüleri için aşağıya bakınız). Varsa motor yuvalarını veya motorlarını atabilirler.

 

4.         ÖZEL OLAYLAR

 

a) Roket Planör ve Taşıyıcılı Planör

Bu modeller yüzeye yakın olmayan dikeye yakın bir biçimde yükselmelidirler. Yatık bir yükselişin sınırı nerededir? Yatayla 60 dereceden fazla bir açıyla motor gücü altında yükselen bir planörün uçuşunu nitelikli uçuş olarak kabul et.

 

Planörler, motor çekişi esnasında da lüp yapamazlar. Motorun durup atılması sırasında, insan ve eşyaların emniyeti için zararlı olmadığı sürece modelin lüp yapmasına müsaade edilir.

 

Roket planörler iki veya daha fazla parçaya ayrılamazlar: taşıyıcılı planörler motor bölümünü atabilirler. Motor bölümü (yuvası) şerit veya paraşüt ile yere inmelidir. Minimum büyüklükler (şerit için 25 x 300 mm, paraşüt için 4 dm²) açılmış vaziyetteki büyüklüklerdir. Yani, eğer bir taşıyıcılı pla­nörün şeridi en az 25 x 300 mm büyüklüğünde havada açılmamışsa uçuş geçerli kabul edilmez; aynı şekilde uçuşun nitelikli olarak kabul edilebilmesi için paraşütün en az 4 dm² açılmış olması gerekir. Aynı şeyler atılan motorlar için geçerlidir.

 

Planörler, kararlı bir aerodinamik süzülüş uçuşu ile yere inerler. Çoğu zaman süzülüşün ne olduğu karıştırılır. İniş, havanın kanatlar üzerinden geçtiği kararlı, önceden tahmin edilebilir aerodinamik bir süzülüşle yapılır. Model yataya yakın bir hücum açısıyla alçalmalıdır. Alçalma, ne zaman bir süzülüş değildir? Değerlendirdiğiniz modelle aynı uçuş karakteristiklerini sergileyen bir planör içinde bir pilot düşünün. Pilotla yer değiştirmek istermiydiniz? Cevabınız “hayır” isa uçuş geçersizdir. Mantık olarak : Süzülme yoksa güvenli iniş değildir.

 

S4, S8 ve S10 sınıflarında, eğer model en az 60 saniye sabit bir aerodinamik süzülüş sürdürürse veya sabit uçuşla iniş yaparsa, uçuş resmi uçuş olarak ilan edilir.

 

b) Şerit Süre Uçuşları:

Şerit uzunluklarının genişliklerine oranı en az 10:1 olmalıdır.

Kurallara göre şerit tek parça esnek bir malzemeden yapılmış olmalıdır. Bu kesiksiz, eksiz, homojen parça anlamına gelecektir, uzunluğu oluşturmak için bir veya daha fazla birleştirilmiş parça değil

Kurallara göre şerit açılmış olmak zorunda. Yani 10:1 uzunluk/genişlik oranı olacak şekilde tamamen açılmış bir şerit kurallarda belirtildiği şekilde açılmış demektir. Hemen hemen tam açılmış bir şeridin sonunda küçük bir yumak oluşması halinde uçuş geçersizdir.

UHF kuralları, tamamen açıldıktan sonra şeritlerin içe veya dışa hareket etmelerini yasaklamamıştır. Eğer bir şerit rüzgâr tesiriyle tamamen açılmışsa, yerde bir tehlikeye yol açmadığı sürece resmi uçuş olarak kabul edilir.

 

c) Yük Uçuşları: Genel Bölüm, paragraf 3(4)d’ye bakınız. Emniyetsiz İniş

 

d) Ölçekli Model Olayları: Sanki yük olaylarıymış gibi uçuşları değerlendir.

 

e) Paraşüt Süre Uçuşları:

Paraşütler açılmalıdır. Asgari bir büyüklük belirtilmemiştir. Açılmış bir paraşüt ve açılmamış bir paraşüt sınırı nerededir? UHF kurallarına göre paraşüt en az üç askı ipinden oluşmalıdır. Paraşüt açılması denilince yaygın olarak genişlemesi anlaşılır. Uygulamadaki tanımı ise en az üç askı ipinin açılması ve atıldığında uzaması halinde paraşüt açılmıştır denir. Buna göre eğer model buruşuk bir yumak veya ince uzun bir şekildeki paraşütle alçalıyorsa, buna açılma denilmez. Buna rağmen, eğer model kısmen açılan ve yelpaze şeklinde yayılan paraşütle alçalıyorsa uçuş geçerli kabul edilir. Bu açılmamış paraşüt için zaman tutulacak ve resmi bir uçuş olarak kabul edilecektir. Ancak alçalma emniyetli olmalıdır.

SEG ve vekillerinin emniyet konusunda aldığı karar öncelik taşır.

 

 

 

EK -10

 

UZAY MODELCİLİĞİ HAKEM REHBERİ

 

 

 

1.         HAKEM REHBERİNİN AMACI VE İŞLEVİ:

 

Bu rehberin amacı, uzay modelciliğine ilişkin UHF Spor kodu’nun doğru bir biçimde anlaşılmasını yorumlanmasını ve uygulanmasını sağlamaktır. Bu rehber, DŞ ve KŞ’larda uçuş hakemlerinin görevlerini nasıl yerine getireceklerini tanımlar. Hakemler, UHF Spor Kodu, Bölüm 4d-Uzay Modelleri, Genel Düzenlemelere ve Yarışmalar, Şampiyonalar ve Rekorlara ilişkin özel kurallara tamamıyla vakıf olmalıdırlar.

 

2.         HAKEMLERİN GÖREVLERİ:

 

Uçuş zamanı ölçücü/Hakem görevleri:

 

a) Tasdik edilen yarışma motorlarını almak, emniyetli bir biçimde muhafaza etmek ve dağıtmak.

b) UHF onaylı yükleri almak, emniyetli bir biçimde muhafaza etmek ve dağıtmak.

c) Yarışmacılar için gerekli uçuş kartlarını iyi durumda muhafaza etmek.

d) Model ve iniş tertibatının özel işaretlerini kontrol etmek.

e) Gerekirse iniş tertibatının boyutlarını ölçmek.

f) Her tip süre raundu için maksimum süre limitini bilmek

g) Uçuşların kurallara uygun olarak ve emniyetli bir biçimde yapılıp yapılmadığı­nı belirlemek (emniyet kuralları aynı zamanda SEG veya vekilleri tarafından da yapılacaktır).

h) Diskalifiyeleri açıklamak ve uçuş kartlarını yazmak.

i) Zaman ve süre rekorlarına ilişkin verileri uçuş kartlarına yazmak.

j) Doldurulmuş uçuş kartlarının veri bildirimi için gönderilmesini sağlamak.

k) Kronometreleri, dürbünleri ve ilan tahtalarını, görevlerinin gerektiği şekilde teslim almak ve vermek.

 

 

Özel Hakem Görevleri :

 

a) Her raundun/olayın başlayıp ve bitişini ilan eder.

b) Hakemlerin kronometrelerini, dürbünlerini ve diğer aletlerini teslim almasından ve verilmesinden sorumludur.

c) Radyo kontrollü olaylarda tüm verici cihazların bir görevli tarafından kontrol altında tutulması ve sonra iade edilmek üzere uçuş zamanında yarışmacıya verilmesi gerekmektedir. Görevli veya hakem ayrıca karışıklık olup olmadığını tespit için radyo frekanslarını dinleyecek ve bu konuda pilota bilgi verecektir.

 

Emniyet ve Kurallara Uyulmasını Denetleyen Görevliler:

 

a) Modelleri ve iniş tertibatını ön uçuş emniyeti ve kurallara uygunluk yönünden kontrol ederek her bir parçayı işaretleyeceklerdir.

b) Verilen UHF yüklerinin uygunluğunu tasdik edeceklerdir.

 

Motor Testi Görevlileri:

 

a) Verilen takım motorların tasdik edilmiş olduklarını doğrulayacaklar.

b) Motorlar sınıfa ait Nevton-saniye değerlerini geçmeyecekler.

c) Her bir kümede iki motoru test edecekler.

d) Test edilen motorlarda arıza çıkması halinde motor kümesi kabul edilmez.

e) Küme, gecikme uzunluklarına bakılmaksızın bir yarışma için gerekli motorlar olarak tanımlanır. Her yarışma için en fazla 3 kümeye izin verilir.

 

Ölçekli Model Hakemleri:

 

a) Ölçekli Model değerlendirme rehberine uygun olarak modele statik ve uçuş puanları vereceklerdir.

b) Yarışma bitmeden önce, her yarışmacıya, ölçekli model (S7) ve ölçekli irtifa modeli (S5) yarışmalarında bir yarışmacının puanlarını kaydetmek için kullanılan değerlendirme formlarının kopyalarını vermekten sorumlu olacaktır.

 

3.         GENEL DEĞERLENDİRME KRİTERİ:

 

Tecrübeler aynı kuralları bilen ve aynı olayı gözleyen iki farklı gözün, meydana gelen bir olay karşısında iki farklı görüş ortaya çıkmasına yol açtığını göstermiştir. Aşağıdaki bölümün amacı, farklı değerlendirmelerin mümkün olabileceği alanları bulmaya çalışmak ve bu konudaki şüpheli durumları azaltabilmemiz için gerekli olan tanım ve yorumları vermektir.

 

a) Uçuştan çıkarılmalara (diskalifiyeye) kim karar verebilir:

 

Uçuşta, kurallara ve emniyete uyulup uyulmadığına karar vermek üzere zaman tutma görevlilerine başvurulur. SEG ve yardımcıları da uçuş emniyetini değerlendireceklerdir. Diskalifiyeyi takım yöneticileri, yarışmacılar veya seyirciler değil, yalnızca hakemler, SEG ve yardımcıları ilan edebilirler.

 

b) Beklenmedik olayların neden olduğu hatalar. Beklenmedik olayların neden olduğu hatalar açık bir şekilde kanıtlanması mümkün olmalıdır. Bir hakem olarak hatanın ne zaman meydana geldiğini bilmeniz gerekir. Daha sonra, modele neler olduğunu anlamak için onu gözle kontrol etmelisiniz, bu arada yarışmacı da, gecikmenin çok uzun mu kısa mı veya hatanın, beklenmedik olay sonucu bir hatanın kanıtı olmayacak eksik bir işlem veya parçadan mı kaynaklandığını araştıracaktır.

 

c) Kararsızlık: Planör olmayan herhangi bir model, roket motorunun çalışmadığı veya çalıştığı anlardaki yükselişi sırasında lüp yaparsa kararsız kabul edilir. Kararsız modeller emniyetli değildir ve geçerli sayılamazlar. Aynı şekilde, gerçek uçuş modelinkinden ayrılmış olan ve virile yol açan füze şeklindeki motor bölmesine sahip modellerde uçuşlarını gerektiği gibi yapamazlar.

 

d) Emniyetsiz İniş: Kazalar ve diğer emniyetsiz kurtarmalar uçuşun gerektiği gibi yapılmamasına yol açarlar. Emniyetsiz kurtarma nelere yol açar? Emniyetsiz kurtarma her şeyden önce insanlar ve eşyalar için tehlike yaratır. Değerlendirdiğiniz model inerken onun altında olmak isteyip istemediğinizi kendi kendinize sorunuz. Eğer cevap “hayır” ise, o zaman özellikle asgari büyüklükte bir paraşütün gerekli olmadığı yük uçuşlarında diskalifiye kararı veriniz.

 

e) Motor atılması: Taşıyıcı planörler hariç, şeritler veya paraşütler ilave edilmiş olsa bile hiçbir motor dışarı atılamaz. Tüm motorlar, kendisine emniyetli bir kurtarma sağlayan muhafazası içinde yere inmek zorundadır. Ancak, taşıyıcılı planörler, eğer şerit veya paraşütten (minimum ölçüleri için aşağıya bakınız). Varsa motor yuvalarını veya motorlarını atabilirler.

 

4.         ÖZEL OLAYLAR

 

a) Roket Planör ve Taşıyıcılı Planör

Bu modeller yüzeye yakın olmayan dikeye yakın bir biçimde yükselmelidirler. Yatık bir yükselişin sınırı nerededir? Yatayla 60 dereceden fazla bir açıyla motor gücü altında yükselen bir planörün uçuşunu nitelikli uçuş olarak kabul et.

 

Planörler, motor çekişi esnasında da lüp yapamazlar. Motorun durup atılması sırasında, insan ve eşyaların emniyeti için zararlı olmadığı sürece modelin lüp yapmasına müsaade edilir.

 

Roket planörler iki veya daha fazla parçaya ayrılamazlar: taşıyıcılı planörler motor bölümünü atabilirler. Motor bölümü (yuvası) şerit veya paraşüt ile yere inmelidir. Minimum büyüklükler (şerit için 25 x 300 mm, paraşüt için 4 dm²) açılmış vaziyetteki büyüklüklerdir. Yani, eğer bir taşıyıcılı pla­nörün şeridi en az 25 x 300 mm büyüklüğünde havada açılmamışsa uçuş geçerli kabul edilmez; aynı şekilde uçuşun nitelikli olarak kabul edilebilmesi için paraşütün en az 4 dm² açılmış olması gerekir. Aynı şeyler atılan motorlar için geçerlidir.

 

Planörler, kararlı bir aerodinamik süzülüş uçuşu ile yere inerler. Çoğu zaman süzülüşün ne olduğu karıştırılır. İniş, havanın kanatlar üzerinden geçtiği kararlı, önceden tahmin edilebilir aerodinamik bir süzülüşle yapılır. Model yataya yakın bir hücum açısıyla alçalmalıdır. Alçalma, ne zaman bir süzülüş değildir? Değerlendirdiğiniz modelle aynı uçuş karakteristiklerini sergileyen bir planör içinde bir pilot düşünün. Pilotla yer değiştirmek istermiydiniz? Cevabınız “hayır” ise uçuş geçersizdir. Mantık olarak : Süzülme yoksa güvenli iniş değildir.

 

S4, S8 ve S10 sınıflarında, eğer model en az 60 saniye sabit bir aerodinamik süzülüş sürdürürse veya sabit uçuşla iniş yaparsa, uçuş resmi uçuş olarak ilan edilir.

 

b) Şerit Süre Uçuşları:

Şerit uzunluklarının genişliklerine oranı en az 10:1 olmalıdır.

Kurallara göre şerit tek parça esnek bir malzemeden yapılmış olmalıdır. Bu kesiksiz, eksiz, homojen parça anlamına gelecektir, uzunluğu oluşturmak için bir veya daha fazla birleştirilmiş parça değil

Kurallara göre şerit açılmış olmak zorunda. Yani 10:1 uzunluk/genişlik oranı olacak şekilde tamamen açılmış bir şerit kurallarda belirtildiği şekilde açılmış demektir. Hemen hemen tam açılmış bir şeridin sonunda küçük bir yumak oluşması halinde uçuş geçersizdir.

UHF kuralları, tamamen açıldıktan sonra şeritlerin içe veya dışa hareket etmelerini yasaklamamıştır. Eğer bir şerit rüzgâr tesiriyle tamamen açılmışsa, yerde bir tehlikeye yol açmadığı sürece resmi uçuş olarak kabul edilir.

 

c) Yük Uçuşları: Genel Bölüm, paragraf 3(4)d’ye bakınız. Emniyetsiz İniş

 

d) Ölçekli Model Olayları: Sanki yük olaylarıymış gibi uçuşları değerlendir.

 

e) Paraşüt Süre Uçuşları:

Paraşütler açılmalıdır. Asgari bir büyüklük belirtilmemiştir. Açılmış bir paraşüt ve açılmamış bir paraşüt sınırı nerededir? UHF kurallarına göre paraşüt en az üç askı ipinden oluşmalıdır. Paraşüt açılması denilince yaygın olarak genişlemesi anlaşılır. Uygulamadaki tanımı ise en az üç askı ipinin açılması ve atıldığında uzaması halinde paraşüt açılmıştır denir. Buna göre eğer model buruşuk bir yumak veya ince uzun bir şekildeki paraşütle alçalıyorsa, buna açılma denilmez. Buna rağmen, eğer model kısmen açılan ve yelpaze şeklinde yayılan paraşütle alçalıyorsa uçuş geçerli kabul edilir. Bu açılmamış paraşüt için zaman tutulacak ve resmi bir uçuş olarak kabul edilecektir. Ancak alçalma emniyetli olmalıdır.

SEG ve vekillerinin emniyet konusunda aldığı karar öncelik taşır.